Việt Nam: Ngân hàng Nhà nước đề xuất cách xếp hạng mới cho quỹ tín dụng nhân dân

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đang xây dựng dự thảo Thông tư thay thế Thông tư số 42/2016/TT-NHNN về xếp hạng quỹ tín dụng nhân dân, chuyển từ thang điểm 100 với phương pháp trừ điểm sang thang điểm 4, kết hợp đánh giá chỉ tiêu định lượng và định tính.

Theo dự thảo, các quỹ tiếp tục được đánh giá theo 5 tiêu chí gồm vốn, chất lượng tài sản, quản trị và điều hành, kết quả hoạt động kinh doanh và khả năng chi trả, với trọng số lần lượt 10%, 30%, 30%, 10% và 20%. Mỗi tiêu chí được đánh giá qua hai nhóm chỉ tiêu có tỷ trọng tương đương, mỗi nhóm đóng góp 50% tổng điểm, trong đó nhóm định lượng phản ánh mức độ lành mạnh trên cơ sở số liệu tài chính còn nhóm định tính đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật.

Về chất lượng tài sản, dự thảo bổ sung chỉ tiêu tỷ lệ dự phòng rủi ro đã trích lập so với tổng các khoản nợ từ nhóm 2 đến nhóm 5 bên cạnh các chỉ tiêu về tỷ lệ nợ xấu, nợ nhóm 5 và nợ nhóm 2. Ở tiêu chí vốn, cơ quan soạn thảo bỏ chỉ tiêu tỷ lệ vốn điều lệ so với vốn pháp định, tập trung vào tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu và việc tuân thủ quy định về giá trị thực của vốn điều lệ; tiêu chí quản trị, điều hành được bổ sung chỉ tiêu tỷ lệ chi phí hoạt động so với tổng thu nhập hoạt động.

Theo Điều 18, quỹ có tổng điểm từ 3,5 trở lên xếp hạng A (Tốt), từ 3,0 đến dưới 3,5 xếp hạng B (Khá), từ 2,0 đến dưới 3,0 xếp hạng C (Trung bình) và dưới 2,0 điểm xếp hạng D (Yếu). Các quỹ thuộc một số trường hợp quy định tại Điều 156 và Điều 162 Luật Các tổ chức tín dụng nhưng chưa được áp dụng biện pháp can thiệp sớm hoặc kiểm soát đặc biệt sẽ bị xếp hạng D, và quỹ bị hạ một bậc nếu có từ hai chỉ tiêu định lượng trở lên được chấm 1 điểm hoặc từ hai nhóm chỉ tiêu định tính trở lên bị chấm 0 điểm.

Dự thảo cũng quy định trừ 0,5 điểm nếu báo cáo kiểm toán có ý kiến ngoại trừ; trừ 1 điểm và xếp hạng tối đa ở mức C nếu có ý kiến trái ngược hoặc kiểm toán viên từ chối đưa ra ý kiến. Việc xếp hạng dựa trên thông tin từ hệ thống giám sát, báo cáo tài chính đã kiểm toán, kết quả thanh tra, kiểm tra và thông tin từ Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam, Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam, trong đó kết quả thanh tra, kiểm tra được ưu tiên khi có khác biệt. NHNN chi nhánh Khu vực hoàn thành xếp hạng năm trước liền kề trước ngày 31/5 hằng năm và thông báo kết quả cho từng quỹ và Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam trong 5 ngày; quỹ không được cung cấp kết quả cho bên thứ ba. Quy định mới dự kiến áp dụng từ năm xếp hạng 2027, thực hiện trong năm 2028 trên dữ liệu năm 2027, riêng năm 2026 tiếp tục áp dụng Thông tư 42/2016 và Thông tư 05/2021; thời điểm có hiệu lực cụ thể chưa được xác định trong dự thảo.