Việt Nam: Tây Nguyên tìm giải pháp logistics để nâng sức cạnh tranh nông sản xuất khẩu

Vùng Tây Nguyên và Duyên hải Nam Trung Bộ có 690.300 ha cà phê với sản lượng hơn 2,2 triệu tấn trong năm 2026, cùng sản lượng sầu riêng khoảng 955.000 tấn, theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Riêng tỉnh Đắk Lắk xuất khẩu hơn 1,1 tỷ USD sầu riêng trong niên vụ 2025. Kim ngạch xuất khẩu của Gia Lai ước đạt hơn 2,9 tỷ USD trong 9 tháng năm 2026, tăng 6,8% so với cùng kỳ, trong đó cà phê đóng góp hơn 1,16 tỷ USD, chiếm khoảng 40% tổng kim ngạch của tỉnh. Những con số này phản ánh nhu cầu ngày càng lớn đối với dịch vụ vận chuyển, bảo quản và phân phối hàng hóa.

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, chi phí vận chuyển chiếm khoảng 30% giá thành nhiều mặt hàng rau quả, trong đó logistics nội địa chiếm khoảng 17%. Hàng hóa trong vùng vẫn chủ yếu đi đường bộ, còn kết nối giữa các phương thức vận tải, điểm gom hàng và kho lạnh chưa đồng bộ. Hàng từ Gia Lai xuống cảng Quy Nhơn đi hơn 170 km theo Quốc lộ 19 qua hai đèo, thường mất gần nửa ngày.

Ông Đinh Xuân Khánh, Giám đốc Trung tâm Logistics Tân cảng Sài Gòn, cho biết vận tải container ven biển miền Trung còn hạn chế khi các tuyến nhỏ lẻ mỗi tuần chỉ gom được 2 - 3 chuyến, khiến nhiều chủ hàng vẫn ưu tiên đường bộ để bảo đảm tiến độ. Dự án nâng cấp luồng hàng hải Quy Nhơn cho tàu 50.000 DWT, tổng mức đầu tư hơn 693 tỷ đồng, đã được bàn giao và đưa vào sử dụng từ tháng 11/2025. Cao tốc Quy Nhơn - Pleiku khởi công ngày 19/12/2025, dự kiến cơ bản hoàn thành trước năm 2030, được kỳ vọng rút thời gian từ Pleiku ra cảng biển xuống khoảng 1,5 - 2 giờ.

Gia Lai đặt mục tiêu hình thành mạng lưới logistics kết nối Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh - Pleiku - cảng Quy Nhơn, trong đó Trung tâm logistics Canh Vinh quy mô khoảng 150 ha với tổng vốn đầu tư dự kiến 3.000 tỷ đồng. Bà Nguyễn Thị Hồng Ngân, Trưởng ban Pháp luật Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam, cho biết doanh nghiệp còn vướng mắc trong tiếp cận thị trường, thủ tục vận tải, kiểm tra chuyên ngành, hải quan và sử dụng chứng từ điện tử. Diễn đàn Logistics Việt Nam 2026 do Bộ Công Thương chủ trì tại Quy Nhơn, Gia Lai, trong hai ngày 6 - 7/11 với khoảng 600 đại biểu dự kiến.