Việt Nam: Xuất khẩu cà phê giảm 14% về giá trị dù lượng tăng, trước thềm quy định chống phá rừng của EU

Kim ngạch xuất khẩu cà phê của Việt Nam 6 tháng đầu năm 2026 giảm 14% so với cùng kỳ xuống còn khoảng 4,8 tỷ USD, dù lượng xuất khẩu tăng 7-10% lên 1,1 triệu tấn, do giá thế giới yếu đi và người mua chờ đợi các quy định chống phá rừng sắp tới của EU.

Giá xuất khẩu bình quân nửa đầu năm giảm khoảng 20% so với cùng kỳ năm ngoái xuống còn 4.565 USD/tấn. Riêng tháng 6, giá bình quân phục hồi nhẹ lên 4.631 USD/tấn, tăng 4% so với tháng 5 nhưng vẫn thấp hơn 19% so với cùng kỳ. Giá cà phê nội địa tại khu vực Tây Nguyên ổn định ở mức khoảng 98.000 đồng/kg (3,85 USD) vào ngày 21/7.

EU, thị trường chiếm hơn 40% xuất khẩu cà phê của Việt Nam, sẽ áp dụng đầy đủ Quy định chống mất rừng của EU (EUDR) từ ngày 1/1/2027, yêu cầu mỗi lô hàng phải chứng minh nguồn gốc từ vùng đất không liên quan đến phá rừng. Điều này có nghĩa dữ liệu truy xuất nguồn gốc — bao gồm polygon tọa độ cho từng thửa đất — sẽ trở thành 'tấm hộ chiếu' bắt buộc để tiếp cận thị trường châu Âu.

Các doanh nghiệp xuất khẩu cà phê lớn của Việt Nam đang đầu tư vào hệ thống dữ liệu để tuân thủ. Nestlé Việt Nam, thông qua Chương trình Nescafé Plan, dự kiến thu thập hơn 40.000 polygon từ nông dân vào cuối năm 2026. Dữ liệu này cũng sẽ được sử dụng để đo lường phát thải khí nhà kính ở cấp nông hộ. Một doanh nghiệp xuất khẩu lớn khác, Công ty TNHH Vĩnh Hiệp, đã khảo sát thực địa, xác minh và làm sạch dữ liệu chuỗi cung ứng nhằm nâng cao khả năng đàm phán giá với đối tác quốc tế.

Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam dự báo sản lượng cà phê toàn cầu niên vụ 2025-2026 đạt khoảng 180 triệu bao, tăng gần 8 triệu bao so với niên vụ trước. Nguồn cung dồi dào hơn dự kiến sẽ tiếp tục gây áp lực giảm giá trong những tháng tới, khiến việc tuân thủ các tiêu chuẩn bền vững trở nên quan trọng hơn đối với các nhà xuất khẩu Việt Nam để tạo sự khác biệt cho sản phẩm.