Việt Nam: Tương lai quản trị doanh nghiệp nằm ở văn hóa, Chủ tịch PACE nói

Tương lai của quản trị doanh nghiệp nằm ở quản trị bằng văn hóa, khi mỗi người biết tự quản trị bản thân thay vì phụ thuộc vào sự kiểm soát từ bên ngoài, theo Tiến sĩ Giản Tư Trung, Chủ tịch Học viện quản lý PACE.

Nói về những khó khăn mà lãnh đạo doanh nghiệp Việt Nam đang đối mặt, ông Trung cho biết không ít lãnh đạo bày tỏ sự lúng túng trước bài toán đào tạo nhân viên khi các giá trị và chuẩn mực liên tục thay đổi, khiến việc định hướng hành vi và xây dựng văn hóa doanh nghiệp trở thành thách thức lớn. Bối cảnh mới đòi hỏi phương thức quản trị mới, nhưng đổi mới quản trị không có nghĩa là phủ nhận những phương thức truyền thống, mà cần kết hợp chúng theo cách phù hợp hơn với sự thay đổi của con người và môi trường kinh doanh.

Ông Trung nêu ba phương thức quản trị cơ bản: quản trị bằng mục tiêu, tập trung vào kết quả cần đạt được và gắn trách nhiệm của từng cá nhân với hiệu quả công việc; quản trị bằng luật lệ, dựa trên hệ thống quy chế, chính sách và quyền lực; và quản trị bằng văn hóa, dựa trên những giá trị và niềm tin mà con người thực sự chia sẻ. Mục tiêu và luật lệ vẫn cần thiết, nhưng khi con người ngày càng độc lập, tự chủ và có cá tính riêng, việc chỉ dựa vào mục tiêu, chỉ tiêu hay quy định hành chính sẽ ngày càng bộc lộ giới hạn.

Quản trị bằng văn hóa không phải là phương thức hoàn toàn mới, ông Trung cho biết, và quản trị trong bối cảnh mới cần dung hợp cả ba phương thức thay vì thay thế mục tiêu và luật lệ bằng văn hóa. Cách tốt nhất để quản trị người khác là giúp người đó biết cách tự quản trị họ, ông nói, và tương lai của quản trị chính là quản trị mà không quản trị, khi văn hóa trở thành cơ chế quản trị từ bên trong thay vì doanh nghiệp phải liên tục kiểm soát từ bên ngoài. Chiều sâu văn hóa, theo ông, thể hiện ở ba cấp độ: lựa chọn giá trị, sống với giá trị và bảo vệ giá trị.

Ông Trung mô tả văn hóa vừa là chân thắng, vừa là chân ga, bởi trong mỗi con người luôn tồn tại sự giằng co giữa bản năng và những chuẩn mực văn hóa. Với doanh nghiệp, theo ông, đây là nguồn động lực quan trọng để vượt qua những thử thách chưa từng gặp, và những tổ chức có văn hóa quản trị rủi ro mạnh mẽ sẽ vượt trội hơn hẳn đối thủ cạnh tranh về lâu dài trong việc điều hướng các cú sốc. Cuộc trò chuyện được tổ chức gắn với SHB, một ngân hàng của Việt Nam, đơn vị cho biết định vị văn hóa như nguồn lực nội sinh và hệ điều tiết cho mọi hoạt động quản trị.