Việt Nam: Tín dụng gần tới hạn, thị trường vốn phải phát triển nhanh hơn

Tín dụng hệ thống ngân hàng Việt Nam đang tiến gần đến giới hạn bền vững so với GDP, với tỷ lệ tín dụng/GDP đạt khoảng 145% vào năm 2025, thúc đẩy lời kêu gọi phát triển thị trường vốn nhanh hơn để giảm phụ thuộc vào vốn ngân hàng, theo các chuyên gia tại hội thảo ngày 23/7.

TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế trưởng BIDV, cho biết thị trường vốn phải phát triển nhanh hơn để đáp ứng nhu cầu vốn trung và dài hạn cho mục tiêu tăng trưởng 10% của Việt Nam. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2026-2030 ước tính cần 38,5 triệu tỷ đồng, trong đó khu vực tư nhân dự kiến đóng góp 65%.

Dư nợ cho vay ký quỹ tại các công ty chứng khoán đã tăng từ khoảng 125.000 tỷ đồng cuối quý I/2023 lên 445.000 tỷ đồng vào cuối quý II/2026, phản ánh đòn bẩy gia tăng và rủi ro tiềm ẩn, ông Lực cảnh báo. Ông cũng chỉ ra năm thách thức lớn đối với thị trường chứng khoán: biến động cao, tập trung vốn vào một số ngành, áp đảo của nhà đầu tư cá nhân, minh bạch hạn chế, và thiếu đa dạng sản phẩm.

Bà Hà Thu Giang, Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (NHNN), cho biết dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đạt gần 20,1 triệu tỷ đồng tính đến ngày 13/7, tăng 7,86% so với cuối năm 2025, cung ứng thêm 1,46 triệu tỷ đồng. Bà cảnh báo các ngân hàng chịu áp lực ngày càng lớn từ sự chênh lệch kỳ hạn khi tiền gửi ngắn hạn tài trợ cho các dự án dài hạn.

Ông Hà Duy Tùng, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho biết quy mô vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt 10,8 triệu tỷ đồng đến ngày 30/6, tương đương 82,6% GDP năm 2025. Việc FTSE Russell nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ ngày 21/9/2026, có thể thu hút 8-10 tỷ USD vốn ngoại dài hạn, theo ước tính của HSBC và Ngân hàng Thế giới. Tuy nhiên, ông Tùng nhấn mạnh nâng hạng là chất xúc tác cho cải cách toàn diện thị trường, không phải đích đến.