Việt Nam: Thanh toán QR xuyên biên giới tiềm ẩn rủi ro an ninh mạng

Thanh toán QR xuyên biên giới liên quan đến chuỗi các bên gồm người dùng, điểm bán, ngân hàng, trung gian thanh toán và nền tảng công nghệ, tạo ra rủi ro về gian lận, an ninh mạng và vi phạm quyền riêng tư dữ liệu, theo ông Ngô Tuấn Anh, Phó Trưởng ban An ninh dữ liệu và bảo vệ dữ liệu cá nhân, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia Việt Nam.

Rủi ro có thể phát sinh tại điểm chấp nhận thanh toán, nơi kẻ gian thay thế hoặc dán đè mã QR của cửa hàng bằng mã do mình kiểm soát, chuyển hướng dòng tiền tới tài khoản khác. Thiết bị của người dùng bị cài phần mềm độc hại hoặc bị kiểm soát cũng có thể kích hoạt giao dịch ngoài ý muốn, ông lưu ý.

Về mặt lý thuyết, mỗi thành phần tham gia chuỗi thanh toán đều có thể phát sinh rủi ro về an ninh, đòi hỏi phải giám sát, phát hiện bất thường và phản ứng sự cố một cách đồng bộ trên toàn bộ mạng lưới, ông Ngô Tuấn Anh nói.

Trong năm 2026, Việt Nam áp dụng các quy định mới gồm Luật An ninh mạng năm 2025 và các nghị định liên quan về bảo đảm an ninh hệ thống thông tin. Các hệ thống thông tin quan trọng trong lĩnh vực tài chính thuộc cấp độ 3, cấp độ 4 phải đáp ứng thêm yêu cầu về an toàn, an ninh. Mức xử phạt vi phạm dữ liệu cá nhân có thể lên tới 5% doanh thu, ông cho biết.

Mạng lưới thanh toán QR xuyên biên giới đang mở rộng ra nhiều quốc gia, khiến niềm tin phụ thuộc vào khả năng bảo vệ toàn bộ chuỗi giao dịch — từ mã QR tại điểm bán, thiết bị người dùng, ngân hàng, trung gian thanh toán đến nền tảng công nghệ và hệ thống xử lý dữ liệu ở cả hai phía biên giới, ông cho biết thêm.