Việt Nam: Thị trường vốn nợ chuyển dịch để huy động 4,7 triệu tỷ đồng

Thị trường vốn nợ của Việt Nam đang có sự chuyển dịch cấu trúc khi nền kinh tế cần ít nhất 4,7 triệu tỷ đồng tổng vốn đầu tư toàn xã hội trong năm 2026, theo báo cáo mới của FiinRatings.

FiinRatings cho rằng tín dụng ngân hàng không thể một mình tài trợ cho siêu chu kỳ đầu tư 38,5 triệu tỷ đồng giai đoạn 2026–2030, với tốc độ tăng trưởng tín dụng vượt tốc độ huy động 1,4 điểm % tính đến cuối tháng 8. Lãi suất cho vay bình quân đã tăng lên 9,4%, trong khi coupon trái phiếu của doanh nghiệp phi ngân hàng tăng vọt lên 12,1%. Nhu cầu vay nợ khu vực công đang ở mức chưa từng có: 6.497 nghìn tỷ đồng dành cho trung ương và 622 nghìn tỷ đồng cho địa phương trong giai đoạn 2026–2030, trong đó Hà Nội có kế hoạch phát hành 150-200 nghìn tỷ đồng trái phiếu qua các ngân hàng quốc doanh, đợt huy động vốn địa phương quy mô lớn đầu tiên sau gần một thập kỷ.

Quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp hiện chỉ ở mức 10,4% GDP, còn xa so với Thái Lan và Malaysia, trong bối cảnh tái cấu trúc toàn diện diễn ra theo Luật Chứng khoán và Luật Doanh nghiệp sửa đổi cùng Nghị định 200 và Nghị định 245, quy định tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu không quá 5 lần và siết điều kiện nhà đầu tư cá nhân. FiinRatings cho biết việc chuẩn hóa sẽ hướng dòng vốn sang kỳ hạn dài hơn và mở cánh cửa cho trái phiếu dự án hạ tầng PPP chào bán ra công chúng.

Vốn quốc tế đang bù đắp khoảng trống: tổng giá trị vay hợp vốn nước ngoài trong 9 tháng đầu năm 2026 đạt 3,8 tỷ USD, bao gồm khoản vay 1,44 tỷ USD của VPBank và khoản vay không bảo đảm kỷ lục 750 triệu USD của Tập đoàn Masan. Các thương vụ tín dụng tư nhân trị giá 510 triệu USD của VinFast và 240 triệu USD của Vincom Retail phản ánh nhu cầu vốn lớn. Cánh cửa trái phiếu xanh mở ra cho doanh nghiệp phi ngân hàng với thương vụ 30 triệu USD của Verdant Energy và 150 tỷ đồng của Miza Nghi Sơn.

Bộ Tài chính đang nghiên cứu phát hành 1 tỷ USD trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm, giúp thiết lập lại mức định giá tham chiếu sau lô trái phiếu ngoại tệ cuối cùng đáo hạn từ năm 2024. TP Hồ Chí Minh cũng chuẩn bị bước đi đầu tiên ra thị trường quốc tế qua Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam.