Việt Nam: Thị trường kim cương đóng băng sau vụ buôn lậu quy mô lớn

Thị trường kim cương tại Việt Nam gần như đóng băng sau khi đường dây buôn lậu kim cương quy mô lớn bị phanh phui, gây ra khủng hoảng niềm tin người tiêu dùng và làn sóng đóng cửa hàng loạt.

Lượng khách tại các cửa hàng vàng bạc đá quý ở TP.HCM, từng được xem là thủ phủ của ngành, giảm mạnh. Nhiều cửa hàng đóng cửa không báo trước. Theo VTC News, thị trường rơi vào trạng thái tê liệt cục bộ. Số lượng khách mang kim cương đến bán tăng đột biến, nhưng phần lớn cơ sở chỉ chấp nhận mua lại sản phẩm do mình bán ra, kèm hóa đơn, chứng thư đầy đủ.

Chuyên gia kinh tế Nguyễn Hoàng Dũng cho rằng vụ án buôn lậu đã bộc lộ khoảng trống trong quản lý tài sản giá trị cao và tạo ra khủng hoảng niềm tin diện rộng. "Cú sốc từ vụ án buôn lậu kim cương quy mô lớn vừa qua không đơn thuần là một sự việc vi phạm pháp luật thương mại thông thường mà là một cơn địa chấn phơi bày những lỗ hổng trong cơ chế quản trị dòng chảy tài sản cao cấp," ông nói. Ông nhận định tác động nhìn thấy rõ nhất là sự đóng băng về tâm lý, khi thị trường vốn xây dựng trên nền tảng niềm tin về nguồn gốc, chất lượng và minh bạch.

Cán cân cạnh tranh sẽ thay đổi. Các cơ sở phụ thuộc vào nguồn cung trung gian thiếu minh bạch sẽ chịu áp lực lớn khi lợi thế về giá không còn. Ngược lại, doanh nghiệp có chuỗi cung ứng chính ngạch và kiểm soát nội bộ tốt sẽ có cơ hội mở rộng thị phần. Tuy nhiên, lợi thế này không tự động đến; doanh nghiệp lớn phải chứng minh năng lực cung ứng ổn định, giá hợp lý và tránh găm hàng.

Bà Nguyễn Thị Thu Hương, Cố vấn tài chính cấp cao Công ty CP Tư vấn Đầu tư và Quản lý tài sản FIDT, cho rằng tác động mạnh nhất là lên niềm tin và hành vi tiêu dùng, không phải giá trị nội tại của kim cương. Bà lưu ý giá cả và thanh khoản của kim cương từ trước đã chịu ảnh hưởng bởi cạnh tranh từ kim cương nhân tạo, nhu cầu giảm, thiếu giá tham chiếu và chưa có sàn giao dịch. Vụ việc chỉ khiến những khó khăn sẵn có trở nên rõ nét hơn.

Bà Hương khuyến nghị không nên xem kim cương là tài sản đầu tư cốt lõi, mà là tài sản thay thế, chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ và dành cho người hiểu rõ cách định giá và chấp nhận thanh khoản thấp. Người mua cần đánh giá tổng chi phí sở hữu, gồm chênh lệch mua-bán, khả năng bán lại và tính minh bạch.

Các chuyên gia cho rằng thị trường đang bước vào giai đoạn sàng lọc, chuyển từ cạnh tranh dựa trên thương hiệu và cảm tính sang giai đoạn người mua quan tâm nhiều hơn đến thông tin và khả năng kiểm chứng. Đây là giai đoạn khó khăn nhưng cũng là cơ hội để thị trường tự điều chỉnh. Minh bạch phải trở thành chuẩn mực văn hóa trong kinh doanh, không chỉ để đáp ứng thanh tra.