Việt Nam: Doanh nghiệp trong nước vẫn đứng ngoài chuỗi cung ứng toàn cầu

Việt Nam hiện chỉ có khoảng 100 doanh nghiệp được xác định là nhà cung ứng cấp I cho các tập đoàn đa quốc gia, cho thấy phần lớn doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ vẫn đứng ngoài chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ông Okabe Mitsutoshi, Trưởng đại diện Văn phòng Tổ chức Xúc tiến thương mại Nhật Bản (JETRO) tại Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết Việt Nam đang thu hút hơn 2.000 doanh nghiệp Nhật Bản đến đầu tư, nhưng tỷ lệ nội địa hóa nguồn cung còn tương đối thấp. Theo khảo sát của JETRO công bố tháng 11/2025, tỷ lệ nội địa hóa nguồn cung của Việt Nam là 38,1% bao gồm mua sắm từ các doanh nghiệp liên kết với Nhật Bản và doanh nghiệp FDI khác, nhưng nếu chỉ tính riêng mua sắm từ doanh nghiệp Việt Nam thì tỷ lệ này chỉ còn 18,3%.

Ông Nguyễn Trọng Luật, Tổng Giám đốc Cicor Việt Nam (thành viên của Cicor Thụy Sĩ), cho biết doanh nghiệp này đang hợp tác với hơn 10 doanh nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực cơ khí chính xác, kim loại tấm, đóng gói công nghiệp, logistics, gia công cơ khí, nhưng tỷ lệ mua hàng nội địa chỉ đạt khoảng 1-3% tổng giá trị mua hàng và tỷ lệ nội địa hóa khoảng 3%. Ông cho rằng nhiều linh kiện điện tử cốt lõi, vi mạch, cảm biến, vật liệu chuyên dụng vẫn phải nhập khẩu từ châu Âu, Mỹ, Nhật Bản hoặc các quốc gia có ngành công nghiệp bán dẫn phát triển.

Tiến sĩ Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho biết trong số hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, chỉ có khoảng 5.000 doanh nghiệp tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu, hơn 300 doanh nghiệp trở thành nhà cung ứng cấp I, II cho các tập đoàn đa quốc gia, và chỉ hơn 100 doanh nghiệp đạt cấp độ nhà cung ứng cấp I. Ông chỉ ra công nghệ và nhân lực là hai hạn chế lớn, với 60-70% doanh nghiệp trong nước sử dụng công nghệ trung bình hoặc lạc hậu, và đầu tư cho nghiên cứu và phát triển chưa tới 1% doanh thu, so với mức 3-5% của các nước phát triển.