Việt Nam: Doanh nghiệp nội địa đối mặt rào cản gia nhập chuỗi cung ứng FDI

Doanh nghiệp Việt Nam gặp khó khăn trong việc tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu do không chỉ rào cản về năng lực sản xuất, mà còn vì các tập đoàn đa quốc gia đã có mạng lưới nhà cung cấp ổn định từ trước, theo tọa đàm "Kết nối doanh nghiệp Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu" do Báo Tài chính - Đầu tư tổ chức ngày 8/10.

Bà Trương Thị Chí Bình, Phó chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam (VASI), cho biết doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trong nước còn hạn chế về số lượng và năng lực đáp ứng yêu cầu của các tập đoàn lớn. Phần lớn tập đoàn đa quốc gia đã có mạng lưới nhà cung cấp ổn định trước khi đầu tư vào Việt Nam và ít có động lực thay đổi đối tác nếu doanh nghiệp nội địa chưa chứng minh được lợi thế về chất lượng, giá thành, tiến độ giao hàng.

Cơ hội tham gia chuỗi cung ứng phụ thuộc vào mục tiêu đầu tư của doanh nghiệp FDI. Các tập đoàn đầu tư phục vụ thị trường Việt Nam thường có nhu cầu nội địa hóa lớn hơn, như ngành xe máy. Ngược lại, tập đoàn chọn Việt Nam làm cứ điểm xuất khẩu, đặc biệt với sản phẩm giá trị cao như điện thoại di động, máy tính, thường đã có chuỗi cung ứng toàn cầu, khiến doanh nghiệp Việt khó tham gia các công đoạn công nghệ cao.

Việt Nam đã thu hút khoảng 570 tỷ USD vốn FDI trong 4 thập kỷ, với xuất khẩu đạt gần 500 tỷ USD năm 2025 và dự kiến vượt 550 tỷ USD cuối năm nay. Tuy nhiên, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương thừa nhận liên kết giữa khu vực nội địa và FDI còn hạn chế, chuyển giao công nghệ chưa đạt kỳ vọng. Bà Bình cho rằng chính sách thu hút FDI cần quan tâm đến mục tiêu đầu tư và khả năng tạo liên kết, thay vì chỉ chú trọng quy mô vốn hoặc giá trị xuất khẩu.