Việt Nam: Nâng hiệu quả năng lượng có thể tiết kiệm 75% chi phí 1 MW

Lĩnh vực công nghiệp của Việt Nam hiện chiếm trên 50% tổng tiêu thụ năng lượng nhưng vẫn còn dư địa tiết kiệm khoảng 10-20% nếu áp dụng đồng bộ giải pháp công nghệ và quản lý, trong khi các công trình thương mại và công cộng có thể tiết kiệm điện 35-40%, theo các chuyên gia tại một cuộc thảo luận về hiệu quả năng lượng.

Để tạo ra hiệu quả tương đương 1 MW công suất thông qua tiết kiệm, chi phí chỉ bằng khoảng 1/4 so với đầu tư xây dựng mới 1 MW nguồn phát điện, ông Nguyễn Đình Hiệp, Chủ tịch Hội Khoa học và Công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam (VECEA) cho biết. Ông Đặng Hải Dũng, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) cho rằng sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả là giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, nâng cao năng lực cạnh tranh, giảm phát thải.

Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019-2030 theo Quyết định số 280/QĐ-TTg đặt mục tiêu tiết kiệm từ 8-10% tổng tiêu thụ năng lượng toàn quốc. Năm 2026, Nghị định số 30/2026/NĐ-CP có hiệu lực và Chỉ thị số 09/CT-TTg đặt ra yêu cầu triển khai quyết liệt các giải pháp tiết kiệm năng lượng, tiết kiệm điện. Tuy nhiên, ông Đặng Hải Dũng nhìn nhận kết quả triển khai giữa các ngành, địa phương và doanh nghiệp vẫn chưa đồng đều, việc tiếp cận công nghệ và nguồn vốn còn gặp khó khăn.

Bên cạnh nhận thức, nguồn vốn cũng là trở ngại đáng kể, nhất là với doanh nghiệp vừa và nhỏ. Ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Chủ tịch thường trực, Tổng Thư ký Hiệp hội Năng lượng Việt Nam cho rằng cần sớm hình thành Quỹ Thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, và phát triển thị trường dịch vụ năng lượng (ESCO). Các chuyên gia cho rằng khi doanh nghiệp chủ động rà soát quy trình, tối ưu thiết bị, đổi mới công nghệ và đưa quản lý năng lượng thành một phần thường xuyên trong sản xuất, hiệu quả không chỉ nằm ở giảm chi phí mà còn nâng cao năng suất và sức cạnh tranh.