Việt Nam: Xuất khẩu tăng mạnh nhưng tỷ lệ nội địa hóa điện tử còn thấp

Xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 266,52 tỷ USD trong nửa đầu năm 2026, tăng 21% so với cùng kỳ, nhưng nhập khẩu tăng nhanh hơn đã đẩy cán cân thương mại vào trạng thái nhập siêu gần 16,66 tỷ USD, trái ngược với mức xuất siêu 8 tỷ USD của cùng kỳ năm 2025.

Ngành điện tử minh họa cho nghịch lý: kim ngạch xuất khẩu đạt kỷ lục 92,5 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm, tăng gần 60% so với cùng kỳ, nhưng tỷ lệ nội địa hóa chỉ khoảng 15-18%, trong đó khoảng 95% kim ngạch xuất khẩu đến từ khu vực FDI. Bà Đỗ Thị Thúy Hương, Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam, cho biết ngành vẫn phụ thuộc vào linh kiện và vật liệu nhập khẩu, nhất là trong lĩnh vực bán dẫn.

Ngành dệt may đạt tỷ lệ nội địa hóa khoảng 45-48%, thuộc nhóm cao nhất trong các ngành chế biến chế tạo, và duy trì mức xuất siêu khoảng 10 tỷ USD trong nửa đầu năm. Ông Lê Tiến Trường, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Dệt may Việt Nam kiêm Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam, cho biết mức độ chủ động nguyên vật liệu của Việt Nam hiện đứng thứ ba thế giới sau Trung Quốc và Ấn Độ, dù khâu dệt nhuộm hoàn tất vẫn là điểm nghẽn đối với quy tắc xuất xứ CPTPP và EVFTA.

Bà Trịnh Thị Thu Hiền, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương, nhận định yêu cầu về xuất xứ ngày càng khắt khe tại các thị trường lớn, bao gồm cơ chế điều chỉnh biên giới carbon của EU và các cuộc điều tra chống lẩn tránh của Mỹ, đang buộc doanh nghiệp Việt Nam đầu tư vào nguyên liệu đầu nguồn và truy xuất chuỗi cung ứng để bảo vệ thị phần.