Việt Nam: Doanh nghiệp cần thoát khỏi gia công để nâng cao giá trị xuất khẩu

Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam đang mở rộng trên nhiều lĩnh vực, nhưng nhiều doanh nghiệp trong nước vẫn hoạt động ở các khâu có giá trị gia tăng thấp trong chuỗi cung ứng, phụ thuộc vào đối tác nước ngoài về nghiên cứu, thiết kế, tiếp thị và phân phối.

TS. Nguyễn Thanh Hoàn, Phó Viện trưởng Viện Khoa học và Hợp tác nghiên cứu ASEAN, đã chỉ ra nghịch lý khi nông sản Việt Nam có lợi thế sản xuất lớn nhưng vẫn được xuất khẩu dưới dạng nguyên liệu thô hoặc sơ chế, chưa có thương hiệu riêng. Sau khi được chế biến sâu, đóng gói và xây dựng thương hiệu ở nước ngoài, cùng sản phẩm có thể được bán với giá cao hơn đáng kể.

Để thoát khỏi gia công, doanh nghiệp cần đầu tư vào công nghệ, phát triển thương hiệu và bảo vệ tài sản trí tuệ. Hệ thống ngân hàng có thể hỗ trợ qua tín dụng, thanh toán quốc tế, bảo lãnh và tài trợ thương mại, nhưng tiếp cận vốn bền vững phải dựa trên phương án kinh doanh khả thi và dự báo dòng tiền sát thực tế.

Nghị quyết số 57-NQ/TW đặt mục tiêu đến năm 2030, kinh phí cho nghiên cứu và phát triển đạt 2% GDP, trong đó hơn 60% từ nguồn xã hội. TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Chiến lược thương hiệu và cạnh tranh, nhấn mạnh việc bảo hộ thương hiệu ở nước ngoài phải được coi là đầu tư dài hạn, tính toán từ trước khi vào thị trường mới.