Việt Nam: FiinRatings chỉ ra 11 tín hiệu cảnh báo sớm rủi ro ngân hàng

FiinRatings đã xây dựng bộ nhận diện gồm 11 chỉ báo cảnh báo sớm rủi ro mất khả năng thanh toán của ngân hàng, dựa trên nghiên cứu 15 trường hợp ngân hàng mất khả năng thanh toán hoặc tiệm cận tại Việt Nam giai đoạn 2008-2022.

Các chỉ báo bao gồm 5 dấu hiệu định lượng và 6 dấu hiệu định tính, thường xuất hiện trước vài năm khi ngân hàng gặp khủng hoảng. Dấu hiệu định lượng phổ biến nhất là mất cân xứng giữa tăng trưởng tổng tài sản, tín dụng và tiền gửi, xuất hiện ở cả 15 trường hợp. Các dấu hiệu khác bao gồm tài sản có tính thanh khoản cao ở mức thấp và giảm dần, số ngày lãi và phí phải thu cao, tốc độ tăng nợ xấu và nợ nhóm 2 vượt xa tăng trưởng tín dụng, cùng tỷ lệ đòn bẩy thuần tăng liên tục.

Về mặt định tính, rủi ro tập trung tín dụng xuất hiện ở 14 trường hợp, sai phạm về quản trị và tuân thủ ở 13 trường hợp. Các dấu hiệu định tính còn lại gồm quyền kiểm soát tập trung qua nhóm cổ đông cá nhân liên quan, bất thường trong huy động vốn, bất ổn cổ đông và lãnh đạo, cùng tiền sử tái cấu trúc hoặc từng chịu sự can thiệp.

FiinRatings kiểm thử bộ nhận diện trên 12 ngân hàng đang hoạt động theo nhóm xếp hạng tín nhiệm và nhận thấy tần suất dấu hiệu cảnh báo tăng khi điểm xếp hạng giảm. Các ngân hàng xếp hạng từ AA trở lên hầu như không có dấu hiệu định tính và rất ít dấu hiệu định lượng, trong khi từ BBB trở xuống có nhiều dấu hiệu xuất hiện đồng thời, đặc biệt về thanh khoản, chất lượng tài sản, vốn và quản trị. FiinRatings lưu ý bộ chỉ báo không phải công cụ dự báo và cần được sử dụng cùng các chỉ tiêu tài chính và bối cảnh cụ thể.