Việt Nam: Bộ Tài chính siết kiểm tra doanh nghiệp rủi ro, gỡ vướng hoàn thuế

Bộ Tài chính sẽ tăng kiểm tra các doanh nghiệp có rủi ro cao và đẩy mạnh phân luồng hồ sơ hoàn thuế nhằm hạn chế tình trạng mua bán hóa đơn và rút ngắn thời gian hoàn thuế, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết tại phiên chất vấn của Quốc hội ngày 12/11.

Trả lời chất vấn tại kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Bộ trưởng thừa nhận tình trạng mua bán hóa đơn và lập doanh nghiệp "ma" để lợi dụng vẫn còn diễn ra dù hóa đơn điện tử đã áp dụng toàn quốc. Theo ông, từ năm 2022 đến nay, ngành thuế đã chuyển gần 600 hồ sơ doanh nghiệp có dấu hiệu trốn thuế, gian lận thuế và mua bán hóa đơn sang cơ quan điều tra. Thời gian tới, Bộ sẽ tăng ứng dụng công nghệ số, phối hợp với lực lượng an ninh mạng để định danh người đăng ký, đứng tên thành lập doanh nghiệp, đồng thời tăng kiểm tra, giám sát hoạt động thực tế của doanh nghiệp, tập trung vào nhóm đối tượng, lĩnh vực rủi ro cao.

Về hoàn thuế giá trị gia tăng, Bộ trưởng thừa nhận việc hoàn thuế vẫn chậm so với yêu cầu và vốn đọng trong thời gian chờ hoàn thuế là trở ngại với doanh nghiệp còn khó tiếp cận nguồn vốn. Khoảng 80% hồ sơ thuộc "luồng xanh", áp dụng hoàn thuế trước, kiểm tra sau; 88% hồ sơ được hoàn trong vòng 7 ngày, số còn lại giải quyết trong khoảng 7-10 ngày.

Số tiền đã hoàn đạt khoảng 79.000 tỷ đồng, gần bằng 99% dự toán năm 2026 và tăng hơn 40% so với cùng kỳ. Hiện 100% hồ sơ hoàn thuế thực hiện trên môi trường điện tử, song trong 10 tháng đầu năm 2026 cơ quan thuế đã từ chối hoàn thuế hơn 10.000 tỷ đồng do hồ sơ không đầy đủ và qua đối soát hóa đơn phát hiện vấn đề.

Về thương mại điện tử, Bộ trưởng cho biết doanh số tăng bình quân khoảng 20% mỗi năm từ 2022, đạt khoảng 37 tỷ USD năm 2025; số thu thuế từ hoạt động này đạt khoảng 241.000 tỷ đồng trong 10 tháng năm 2026, tăng 42% so với cùng kỳ. Cơ quan thuế đang quản lý hơn 140.000 doanh nghiệp và hơn một triệu hộ, cá nhân kinh doanh trên mạng, với cơ chế khấu trừ tại nguồn, thu hộ, nộp thay gắn với khoảng 96 ngân hàng cung cấp dịch vụ thanh toán điện tử và 105 đơn vị vận chuyển, logistics.