Việt Nam: Nâng hạng FTSE mới là điểm khởi đầu, Chủ tịch VSDC nhận định

Việc FTSE Russell nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ cận biên lên mới nổi thứ cấp là nền tảng để thu hút các định chế tài chính quốc tế, nhưng mới chỉ là điểm khởi đầu, theo ông Nguyễn Sơn, Chủ tịch HĐTV Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), phát biểu tại một diễn đàn đầu tư ngày 12/11.

Ông Sơn cho biết một quỹ dành khoảng 100 triệu USD cho thị trường cận biên, khoảng 500 triệu USD cho thị trường mới nổi và khoảng 1 tỷ USD cho thị trường phát triển. Một quỹ dự kiến đầu tư 300 triệu USD có thể chỉ giải ngân trước 50 - 100 triệu USD để thăm dò trước khi tăng tỷ trọng, và thị trường có thể đi ngang hoặc giảm điểm trong 6 - 9 tháng sau khi nâng hạng khi các quỹ quan sát và thích nghi.

Ông cho biết khoảng 3 năm gần đây số doanh nghiệp tư nhân thực hiện IPO còn hạn chế, và thị trường cần thêm doanh nghiệp quy mô lớn, hoạt động hiệu quả, đáp ứng tiêu chuẩn quản trị. Ông nêu khả năng thúc đẩy IPO doanh nghiệp FDI có năng lực và cổ phần hóa, thoái vốn tại doanh nghiệp nhà nước không nhất thiết phải nắm quyền chi phối để bổ sung hàng hóa. Ông cũng đề cập cơ chế không yêu cầu đủ 100% tiền trước khi giao dịch, tăng kết nối công ty chứng khoán với ngân hàng lưu ký giám sát, mô hình đối tác bù trừ trung tâm phù hợp điều kiện Việt Nam, công bố thông tin bằng tiếng Anh, áp dụng IFRS và tiêu chí ESG.

Vốn hóa thị trường chứng khoán Việt Nam hiện tương đương khoảng 79% GDP năm 2025, nhưng tỷ lệ sở hữu Nhà nước tại nhiều doanh nghiệp còn cao khiến lượng cổ phiếu thực sự giao dịch hạn chế, ông Sơn nói, đồng thời lưu ý Pakistan và Indonesia cho thấy nâng hạng có thể bị hạ bậc. Rủi ro tỷ giá cũng đáng lưu ý; ông cho biết Vanguard, BlackRock và Morgan Stanley đã đề cập vấn đề này trong trao đổi với phía Việt Nam, và Ngân hàng Nhà nước cần nghiên cứu cơ chế phòng vệ. PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP HCM, cảnh báo công cụ phái sinh nếu không được quản lý phù hợp có thể tạo rủi ro lớn.

Ông Sơn cho biết nhu cầu vốn của Việt Nam đến năm 2030 ước khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, tương đương 7,8 triệu tỷ đồng mỗi năm, trong đó ngân sách Nhà nước dự kiến đáp ứng khoảng 22%, phần còn lại huy động từ khu vực tư nhân, FDI và FII. Ông cho rằng Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TP HCM cần gắn với thị trường chứng khoán, thị trường vốn và thị trường tiền tệ trong nước, và nêu trái phiếu công trình, trái phiếu đô thị cùng các quỹ PE, VC như những sản phẩm kết nối ban đầu.