Việt Nam: Nâng hạng FTSE đặt ra ba bài toán để giữ sức hút thị trường

Thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp vào ngày 21/9, đánh dấu cột mốc sau hơn hai thập kỷ phát triển.

Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư tại CTCP Chứng khoán An Bình (ABS), cho biết các quỹ thụ động mô phỏng chỉ số FTSE Emerging Market áp mức phí hoạt động 0,07%-0,12%/năm, so với 0,75%-1,5%/năm của quỹ chủ động. Thị trường dự kiến chiếm tỷ trọng 0,4%-0,7% trong chỉ số, thu hút khoảng 2 tỷ USD dòng vốn thụ động tự động ngay sau nâng hạng, với tổng vốn ngoại giải ngân có thể đạt 8 tỷ USD trong 12 tháng.

Ông Minh chỉ ra ba thách thức lớn để duy trì sức hút thị trường. Thứ nhất, quy mô vốn hóa cần tăng từ mức 65%-70% GDP hiện tại lên 100%-120% vào năm 2030, trong khi thanh khoản hàng ngày phải duy trì ở mức 1,5-2 tỷ USD/phiên. Cần tối thiểu 15-20 doanh nghiệp có vốn hóa trên 2,5-3 tỷ USD và thanh khoản bình quân ngày đạt 15-20 triệu USD/mã.

Thứ hai, cần gỡ nút thắt về tỷ lệ sở hữu nước ngoài, khi ngân hàng và doanh nghiệp đầu ngành chiếm hơn 50% vốn hóa VN-Index thường xuyên kín room 30% hoặc 49%. Cơ chế không yêu cầu ký quỹ trước giao dịch theo Thông tư 68 và đẩy nhanh triển khai chứng chỉ lưu ký không có quyền biểu quyết là chìa khóa. Thứ ba, cần sớm đưa vào vận hành các hợp đồng tương lai chỉ số mới, quyền chọn, cho vay chứng khoán và bán khống có kiểm soát.

"Nâng hạng ngày 21/9 không phải là điểm đến cuối cùng, mà là vạch xuất phát của một cuộc chơi mới," ông Minh nhấn mạnh, đồng thời cho biết khả năng mở rộng quy mô vốn hóa, khơi thông room ngoại và đa dạng hóa sản phẩm sẽ quyết định liệu Việt Nam chỉ nhận một đợt sóng vốn ngắn hạn hay thực sự trở thành tâm điểm dòng vốn quốc tế dài hạn.