Việt Nam: Tăng trưởng thúc đẩy nhu cầu vốn dài hạn khi khoảng cách tín dụng nới rộng

Kinh tế Việt Nam đang tăng trưởng nhanh nhất trong hơn hai thập kỷ, với GDP quý 3/2026 đạt 9,95%, dẫn đầu khu vực Đông Nam Á, nhưng trọng tâm đang chuyển sang tìm nguồn vốn dài hạn khi tăng trưởng tín dụng vượt xa tiền gửi.

Ông Lê Xuân Đồng, Giám đốc Điều hành, Trưởng bộ phận Nghiên cứu & Tư vấn tại FiinGroup, nhấn mạnh thách thức cốt lõi không còn là tạo cơ hội tăng trưởng mà là tìm kiếm nguồn vốn tài trợ. Dòng vốn FDI đăng ký trong 9 tháng đầu năm tăng vọt 52% so với cùng kỳ, được thúc đẩy bởi các siêu dự án công nghệ cao, dịch chuyển chuỗi cung ứng, cam kết chuyển đổi xanh và cải cách chính sách, trong khi Chính phủ đẩy mạnh cải cách tập trung vào công nghệ, cải cách pháp lý, hội nhập quốc tế và phát triển kinh tế tư nhân.

Tăng trưởng tín dụng đạt 17,4% trong nửa đầu năm, vượt xa tốc độ tăng tiền gửi 10,4%, khiến ngân hàng phụ thuộc vào vốn ngắn hạn cho các dự án dài hạn. Ông Đồng kêu gọi chuyển dịch từ vay ngân hàng sang trái phiếu doanh nghiệp, vốn cổ phần và tín dụng tư nhân, với việc thành lập Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TPHCM và Đà Nẵng nhằm huy động vốn quốc tế.

Thị trường tài chính tiêu dùng được kỳ vọng tăng tốc trở lại sau tái cấu trúc, và mảng trung tâm dữ liệu dự báo đạt tốc độ tăng trưởng kép 13% trong giai đoạn 2025-2027, với dự án trung tâm dữ liệu AI quy mô 200MW dự kiến vận hành năm 2027 và dự án 70MW tại TPHCM năm 2029, mỗi dự án đầu tư 2 tỷ USD. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2026 yêu cầu lưu trữ dữ liệu trong nước, gia tăng thách thức tuân thủ cho nhà đầu tư ngoại, trong khi thị trường xe điện được hỗ trợ bởi chính sách.

Tuân thủ ESG đang trở thành điều kiện tiên quyết để tiếp cận vốn quốc tế, đặc biệt khi xuất khẩu sang các thị trường áp dụng Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon. Doanh nghiệp vừa và nhỏ gặp bất lợi trong thu hút vốn chi phí thấp và có thể khó tiếp cận vốn xanh cho đầu tư dài hạn nếu không vượt qua thách thức tuân thủ.