Việt Nam: Lãi suất cho vay cao vẫn dai dẳng dù thanh khoản liên ngân hàng dồi dào

Lãi suất cho vay tại Việt Nam vẫn ở mức cao bất chấp thanh khoản ngắn hạn liên ngân hàng đã dịu bớt, tạo ra một nghịch lý gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp.

Lãi suất tiền đồng qua đêm trên thị trường liên ngân hàng ngày 8/10 giảm sâu về 0,99%/năm, cho thấy áp lực thanh khoản ngắn hạn đã hạ nhiệt đáng kể, theo Ngân hàng Nhà nước. Tuy nhiên, lãi suất cho vay bán lẻ lại tăng so với cuối năm 2025. Techcombank áp dụng lãi suất cơ sở từ 9% cho vay có tài sản bảo đảm đến 13% cho vay tiêu dùng tín chấp; VPBank tăng lãi suất cơ sở thêm 2,4-3%/năm kể từ cuối năm 2025. Các chuyên gia cho rằng nguyên nhân là sự chênh lệch giữa nguồn vốn ngắn hạn giá rẻ dồi dào và chi phí vốn dài hạn cao, do các hợp đồng tiền gửi cũ chưa đáo hạn và độ trễ trong truyền dẫn chi phí vốn thấp hơn ra danh mục cho vay.

Để giải quyết vấn đề, các nhà phân tích kiến nghị đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, vốn mới đạt 64,8% kế hoạch trong 9 tháng đầu năm, nhằm bơm tiền mặt vào nền kinh tế. Đồng thời, cần tháo gỡ vướng mắc cho các dự án bất động sản tồn đọng để giải phóng hàng triệu tỷ đồng vốn ứ đọng, và các ngân hàng thương mại cần chủ động thu hẹp biên lợi nhuận, cắt giảm chi phí vận hành. Các biện pháp của Ngân hàng Nhà nước gần đây như giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc với đơn vị nhận chuyển giao bắt buộc và hạ tỷ lệ khấu trừ tiền gửi Kho bạc Nhà nước xuống 50% được chuyên gia Nguyễn Trí Hiếu đánh giá là tích cực nhưng chưa đủ; ông đề xuất tăng cường bơm tiền giá rẻ qua các công cụ liên ngân hàng, thậm chí cho phép tổ chức tín dụng sử dụng vốn liên ngân hàng để tài trợ cho khách hàng.

Ngoài chính sách tiền tệ, các chuyên gia cho rằng cần phân bổ tín dụng ưu tiên vào sản xuất, công nghiệp, nông nghiệp và nhà ở xã hội, không dồn quá lớn vào các đại dự án nghìn tỷ làm doanh nghiệp nhỏ và vừa bị gạt ra ngoài lề. Phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp và cổ phiếu cùng một trung tâm tài chính quốc tế được xem là chìa khóa để giảm gánh nặng cung ứng vốn cho hệ thống ngân hàng trong dài hạn.