Việt Nam: Tầm nhìn IFC đòi hỏi nhắm vào sáu nhóm vốn chuyên nghiệp

Việt Nam cần chuyển từ tư duy điểm đến vốn sang trung tâm luân chuyển vốn nếu muốn xây dựng trung tâm tài chính quốc tế (IFC), theo phân tích của TS Nguyễn Tiến Chương.

Để làm được điều này, Việt Nam cần thu hút sáu nhóm chủ thể chuyên nghiệp, mỗi nhóm có những điều kiện tiên quyết riêng. Nhóm đầu tiên là các quỹ đầu cơ, yêu cầu khả năng bán khống, vay mượn chứng khoán, thị trường phái sinh rộng, môi giới chính và quyền luân chuyển vốn thông suốt — tất cả đều là những điểm Việt Nam còn yếu. Nhóm thứ hai là các nhà tạo lập thị trường và tổ chức tự doanh, cần cơ chế tạo lập thị trường chính thức, nghiệp vụ bán khống và hệ thống giao dịch độ trễ thấp để xây dựng thanh khoản.

Các công ty quản lý tài sản, nhóm thứ ba, quan tâm đến tính minh bạch của thị trường, chuẩn mực quản trị doanh nghiệp, khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài và thanh khoản đủ lớn hơn là ưu đãi thuế. TS Chương cho rằng Việt Nam cần duy trì lộ trình nâng hạng MSCI, mở rộng công bố thông tin bằng tiếng Anh, từng bước áp dụng chuẩn mực kế toán quốc tế, nới giới hạn sở hữu nước ngoài và cải thiện thanh khoản. Các quỹ đầu tư tư nhân, quỹ tín dụng tư nhân và quỹ đầu tư mạo hiểm là nhóm thứ tư; họ đầu tư trực tiếp vào doanh nghiệp và ít phụ thuộc vào thanh khoản thị trường, phù hợp cho giai đoạn đầu phát triển IFC.

Văn phòng gia đình và ngân hàng tư nhân, nhóm thứ năm, cung cấp "vốn mồi" linh hoạt và yêu cầu khung pháp lý riêng cho family office, chính sách về cư trú, bảo vệ tài sản và kế thừa, cùng hạ tầng sống đạt chuẩn quốc tế. Nhóm thứ sáu là quỹ đầu tư quốc gia, quỹ hưu trí và doanh nghiệp bảo hiểm, cần môi trường đầu tư ổn định, minh bạch với các dự án quy mô lớn về hạ tầng, năng lượng và tài chính xanh, cùng các đối tác nội địa đủ năng lực.

TS Chương khuyến nghị ưu tiên vốn tư nhân và văn phòng gia đình trước, sau đó xây dựng hệ sinh thái dịch vụ tài chính và phát huy vai trò của các định chế trong nước. Các quỹ đầu cơ và nhà tạo lập thị trường nên là mục tiêu trung hạn, khi thanh khoản và hạ tầng giao dịch đã phát triển tương xứng.