Việt Nam: Chủ đầu tư khu công nghiệp chuyển hướng sang ESG và FDI công nghệ cao khi cạnh tranh gia tăng

Các chủ đầu tư khu công nghiệp Việt Nam đang chuyển trọng tâm cạnh tranh từ giá đất rẻ và ưu đãi thuế sang phát triển bền vững, hạ tầng số và tuân thủ ESG, khi đất nước tìm cách thu hút vốn FDI chất lượng cao hơn trong lĩnh vực bán dẫn, AI và năng lượng xanh.

Theo Bộ Tài chính, cả nước hiện có gần 500 khu công nghiệp được thành lập với tổng diện tích gần 150.000 ha, trong đó hơn 300 khu đã đi vào hoạt động. Dự kiến sẽ thành lập thêm 200 khu công nghiệp mới với hơn 70.000 ha, kéo theo nhu cầu hạ tầng rất lớn. Năm 2025, vốn FDI đăng ký đạt hơn 38 tỷ USD, vốn thực hiện đạt 27,6 tỷ USD - mức cao nhất 5 năm, trong đó công nghiệp chế biến chế tạo chiếm hơn 56% tổng vốn đăng ký mới.

Sự chuyển dịch này được nêu bật tại diễn đàn của VnEconomy, nơi lãnh đạo DEEP C, một trong những nhà phát triển khu công nghiệp lớn nhất Việt Nam, cho biết các nhà đầu tư toàn cầu ngày càng ưu tiên các tiêu chuẩn môi trường, xã hội và quản trị (ESG) khi chọn địa điểm. DEEP C vừa thu hút một doanh nghiệp lớn của Hàn Quốc đầu tư sản xuất linh kiện chip AI, với lý do quyết định là “niềm tin” vào năng lực đáp ứng các mục tiêu bền vững. Một tập đoàn điện tử hàng đầu Đài Loan, đối tác của Apple, Sony và Microsoft, cũng chọn DEEP C vì năng lực hỗ trợ giảm phát thải và sử dụng năng lượng sạch.

VNPT, tập đoàn viễn thông nhà nước, đã trình bày công nghệ khu công nghiệp thông minh như bản sao số (digital twin) có thể quản lý năng lượng, nước và khí thải trên toàn khu.

Các chuyên gia trong ngành lưu ý rằng Nghị quyết mới của Chính phủ về khoa học công nghệ và chuyển đổi số, cùng Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi, đang thúc đẩy các khu công nghiệp hướng tới mô hình xanh và tuần hoàn. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất vẫn là nguồn nhân lực và năng lực tổ chức thực hiện, khi chính quyền địa phương và ban quản lý khu công nghiệp phải thích ứng nhanh với yêu cầu mới của nhà đầu tư.

Việt Nam đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên trong giai đoạn 2026-2030, với công nghiệp chế biến chế tạo là động lực chính. Để đạt được điều đó, các khu công nghiệp phải áp dụng quy hoạch dài hạn, tích hợp hạ tầng giao thông, năng lượng, logistics và số hóa, đồng thời phát triển các khu chuyên ngành cho các lĩnh vực ưu tiên như bán dẫn, trung tâm dữ liệu và năng lượng tái tạo.

Lãnh đạo DEEP C cho rằng chìa khóa để giữ chân các tập đoàn đa quốc gia là xây dựng một hệ sinh thái hoàn chỉnh bao gồm hạ tầng, dịch vụ và tiện ích xã hội, thay vì chỉ cho thuê đất.