Việt Nam: Cải cách thể chế tạo xung lực mới cho đầu tư tư nhân

Việt Nam đang đẩy mạnh làn sóng cải cách thể chế mới với sự ra đời của PCI 2.0 và chỉ số mới BPI, sau những nỗ lực tinh gọn quy định và phân cấp cho địa phương.

Chỉ số PCI 2.0 ra mắt ngày 15/5/2026, thay thế phiên bản cũ bị gián đoạn sau khi USAID dừng tài trợ vào tháng 1/2025. BPI đo hiệu quả kinh tế tư nhân như chỉ số "đầu ra", bên cạnh PCI đo "đầu vào". Lần đầu tiên, 1.001 hộ kinh doanh cá thể được đưa vào khảo sát chính thức.

Các doanh nghiệp tư nhân như Tân Hiệp Phát - thành lập năm 1994 tại Bình Dương, nay vận hành 4 cụm nhà máy với 12 dây chuyền chiết rót vô trùng Aseptic - là ví dụ cho sự mở rộng khi thể chế nới lỏng. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội 6 tháng đầu năm 2026 tăng gần 13%, khu vực tư nhân cũng tăng gần 13%, theo TS. Cấn Văn Lực.

Dù vậy, 60,2% doanh nghiệp gặp khó tìm kiếm thị trường đầu ra, 75,5% không thể tiếp cận tín dụng nếu thiếu tài sản bảo đảm, và chỉ 6-8% có thể dự báo thường xuyên thay đổi chính sách. Các hiệp hội doanh nghiệp cũng chỉ ra vướng mắc về đất đai, hoàn thuế và kiểm tra chuyên ngành.