Việt Nam: Cải cách thể chế thúc đẩy chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất

Việt Nam đang đẩy nhanh cải cách thể chế như một động lực chính cho tăng trưởng dài hạn, chuyển từ mô hình phụ thuộc nhiều vào vốn và lao động sang mô hình dựa trên năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP), đổi mới sáng tạo và phát triển khu vực tư nhân, theo các chuyên gia kinh tế.

TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, cho rằng Việt Nam cần đồng thời cải thiện khoa học công nghệ, giáo dục - đào tạo, hiệu quả thị trường, hạ tầng và thể chế để thực hiện chuyển đổi. Thể chế giúp ổn định kinh tế - xã hội, bảo vệ quyền tài sản và giúp phân bổ nguồn lực hiệu quả, ông nói.

Riêng năm 2026, Chính phủ đã trình Quốc hội thông qua 78 luật, nghị quyết, cắt giảm 53% thời gian và 55% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính, đồng thời tập trung xử lý khó khăn cho doanh nghiệp. Ông Kobayashi Yosuke, Trưởng đại diện JICA Việt Nam, nhấn mạnh nhà đầu tư cần minh bạch, khả năng dự đoán, hiệu quả và niềm tin vào thể chế, khiến cải thiện môi trường đầu tư trở thành một trong bốn trụ cột hỗ trợ của JICA cho Việt Nam.

Giám đốc Quốc gia ADB tại Việt Nam Shantanu Chakraborty kêu gọi cải cách nhất quán với kết quả đo lường được và trách nhiệm giải trình rõ ràng, trong khi Chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam Bùi Minh Giáp cho rằng để đạt tăng trưởng cao trong nhiều năm cần không chỉ đầu tư hay tín dụng nhiều hơn mà còn ở điều kiện thực thi, năng suất và chất lượng tăng trưởng. Cả hai đều nhấn mạnh nhu cầu phát triển thị trường vốn sâu rộng hơn, hạ tầng logistics và năng lượng, lao động có kỹ năng, và liên kết mạnh hơn giữa FDI với doanh nghiệp trong nước.