Việt Nam: Mặt bằng lãi suất khó quay lại vùng thấp dù thanh khoản được hỗ trợ

Theo một chuyên gia phân tích cấp cao của Công ty TNHH Chứng khoán Shinhan Việt Nam (SSV), lãi suất huy động khó có thể quay lại vùng đáy trước đây do áp lực huy động vốn vẫn còn lớn, bất chấp các biện pháp chính sách và đẩy nhanh giải ngân đầu tư công dự kiến sẽ cải thiện thanh khoản hệ thống trong nửa cuối năm 2026.

Tính đến cuối tháng 6/2026, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 7,41%, cao hơn mức tăng huy động vốn 5,02%, làm gia tăng khoảng cách vốn và gây áp lực lên thanh khoản ngân hàng, ông Nguyễn Dương Phương, Trưởng bộ phận Phân tích và Nghiên cứu tại SSV, cho biết. Các ngân hàng tham gia xử lý tổ chức tín dụng yếu kém ghi nhận tăng trưởng tín dụng cao hơn đáng kể, trong khi đa số các ngân hàng còn lại tăng trưởng chậm hơn một phần do yếu tố mùa vụ và phân bổ hạn mức tín dụng theo quý của Ngân hàng Nhà nước (NHNN).

Lãi suất huy động đã có xu hướng tăng kể từ quý IV/2025. NHNN đã nhiều lần làm việc với các ngân hàng thương mại để định hướng ổn định mặt bằng lãi suất. "Chúng tôi đánh giá lãi suất huy động nhiều khả năng sẽ ổn định hơn trong thời gian tới," ông Phương nói. "Tuy nhiên, khả năng quay trở lại vùng đáy như giai đoạn trước là không cao do áp lực huy động vốn của toàn hệ thống vẫn còn tương đối lớn."

Để đáp ứng nhu cầu vốn, các ngân hàng ngày càng chuyển sang các kênh huy động thay thế. Lãi suất phát hành trái phiếu ngân hàng đã thiết lập mức cao mới trong năm 2026, với nhiều đợt phát hành có lãi suất dao động 8-9%/năm. Lãi suất liên ngân hàng cũng ghi nhận nhiều đợt tăng mạnh tại một số thời điểm, đặc biệt trước kỳ nghỉ Tết và cuối quý.

Nhiều yếu tố đang gây áp lực lên thanh khoản. Thặng dư ngân sách nhà nước duy trì ở mức cao trong khi giải ngân đầu tư công mới đạt 35,5% kế hoạch sau 6 tháng, khiến dòng tiền chưa được đưa trở lại nền kinh tế. Chênh lệch giữa nguồn vốn ngắn hạn và nhu cầu cho vay trung, dài hạn vẫn ở mức cao, cùng với một số thay đổi về chính sách thuế làm gia tăng lượng tiền mặt lưu thông ngoài hệ thống tại một số thời điểm.

Ở chiều tích cực, việc NHNN bổ sung 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào cơ sở tính tỷ lệ LDR dự kiến sẽ cải thiện dư địa tăng trưởng tín dụng, đặc biệt cho nhóm ngân hàng thương mại nhà nước. Giải ngân đầu tư công được kỳ vọng sẽ đẩy nhanh trong nửa cuối năm nhờ giá dầu và giá vật liệu xây dựng hạ nhiệt. Mục tiêu tăng trưởng GDP 11,9% trong 6 tháng cuối năm 2026 của Chính phủ cho thấy quyết tâm thúc đẩy đầu tư, sản xuất và tiêu dùng.

Chuyên gia dự báo lợi nhuận trước thuế của nhóm ngân hàng niêm yết sẽ tăng trưởng khoảng 16-17% trong giai đoạn 2026-2027, nhờ tăng trưởng tín dụng 15% mỗi năm, biên lãi ròng (NIM) đi ngang và chi phí tín dụng ổn định. Nợ xấu ở mức 1,9% cuối quý I và tỷ lệ bao phủ nợ xấu gần 83%. Ông lưu ý rằng chỉ số P/B của nhóm ngân hàng đã giảm xuống còn khoảng 1,5-1,6 lần, dưới mức trung bình 5 năm, khiến định giá "tương đối phù hợp đối với các nhà đầu tư có tầm nhìn trung và dài hạn."