Việt Nam: Cải cách Luật Đất đai hướng tới khơi thông nguồn lực đầu tư

Việc sửa đổi Luật Đất đai và các luật liên quan theo Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 28/7/2026 được kỳ vọng sẽ tháo gỡ các điểm nghẽn cố hữu trong tiếp cận đất đai, đơn giản hóa thủ tục, khơi thông nguồn lực đầu tư và nâng cao sức hút của Việt Nam đối với các dự án chất lượng cao.

Nghị quyết đặt mốc xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai: hoàn thành cơ sở dữ liệu số với dữ liệu đã thu thập trước cuối năm 2026; đo đạc, lập bản đồ địa chính phần dữ liệu còn lại trước cuối năm 2027; đến năm 2030 hoàn thiện, đồng bộ và liên thông với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Các quyết định về quy hoạch, kế hoạch, giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giá đất phải được ghi nhận, công khai, cảnh báo rủi ro trên cơ sở dữ liệu, qua đó tăng tính minh bạch cho nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư nước ngoài, ở giai đoạn thẩm định pháp lý.

Nghị quyết hướng tới hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật đất đai vào năm 2030, thống nhất Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Nhà ở, Luật Đất đai và các luật liên quan về đầu tư, xây dựng để đơn giản hóa thủ tục từ lựa chọn nhà đầu tư, giao đất, cho thuê đất đến chuyển nhượng dự án, thay đổi nhà đầu tư. Nghị quyết cũng lấy "một quy hoạch" làm tiêu chuẩn phê duyệt dự án, theo đó ở mỗi giai đoạn thẩm định, cơ quan nhà nước chỉ dùng bản quy hoạch gần nhất, phù hợp nhất làm căn cứ pháp lý.

Về giải phóng mặt bằng, nghị quyết cho phép thu hồi phần diện tích còn lại khi đại đa số người sử dụng đất đã đồng thuận, thay vì yêu cầu đồng thuận tuyệt đối, và cho phép tách dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành dự án độc lập thực hiện trước, đồng thời chuyển trọng tâm sang tái thiết sinh kế. Về chuyển mục đích sử dụng đất, nghị quyết định hướng phân loại đất thành các nhóm lớn để giảm chi phí hành chính và cho phép chuyển đổi diện tích đất lúa kém hiệu quả thay vì dựa trên hạn mức.

Về giá đất, nghị quyết yêu cầu bảo đảm chi phí đầu vào hợp lý cho sản xuất, kinh doanh, căn cứ dữ liệu thực tế và phương pháp khoa học, hài hòa lợi ích của Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư. Việt Nam cũng đang tiếp tục thể chế hóa ưu đãi đầu tư liên quan đến giao đất, cho thuê đất và thủ tục đặc biệt cho dự án công nghệ tiên tiến, đổi mới sáng tạo.