Việt Nam: Chi phí logistics cao đe dọa sức cạnh tranh xuất khẩu

Chi phí logistics của Việt Nam hiện ước tính tương đương 16% đến 17% GDP, đang bào mòn sức cạnh tranh của doanh nghiệp xuất khẩu và đặt ra yêu cầu tái cấu trúc hệ thống giao thông.

Trong ngành dệt may, chi phí logistics từ nhà máy đến cảng chiếm 9-10% giá thành sản phẩm xuất khẩu, trong khi biên lợi nhuận doanh nghiệp chỉ khoảng 3-5%, theo ông Trương Văn Cẩm, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam. Năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu ngành dệt may đạt 71,6 tỷ USD, trong đó xuất khẩu khoảng 46,2 tỷ USD.

Đường bộ chiếm 74,7% khối lượng hàng hóa vận chuyển nội địa; đường thủy nội địa 20,1%; đường biển 5,06% và đường sắt chỉ 0,19%, theo Báo cáo Logistics Việt Nam 2025. Khu vực Đồng bằng sông Cửu Long thiếu cảng nước sâu, buộc hàng hóa phải vận chuyển lên TP. Hồ Chí Minh để xuất khẩu. 8 tháng năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt kỷ lục 770,14 tỷ USD cho giai đoạn này, tăng 28,7% so với cùng kỳ, trong đó xuất khẩu đạt 374,84 tỷ USD, tăng 22,4%.

Ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương), cho rằng logistics cần được xem là bộ phận của hạ tầng chiến lược quốc gia, không chỉ là ngành dịch vụ. Mục tiêu giảm tỷ trọng chi phí logistics xuống khoảng 14% vào giai đoạn 2030-2035 và hình thành ít nhất 5 trung tâm logistics quốc tế tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng và một số địa bàn có lợi thế về sản xuất, thương mại, với trọng tâm kết nối đa phương thức và số hóa.