Việt Nam: Tỷ lệ nội địa hóa thấp khiến doanh nghiệp trong nước vẫn ở vị trí gia công

Chỉ số sản xuất công nghiệp 6 tháng đầu năm 2026 ước tăng 10,8% so với cùng kỳ, mức cao nhất kể từ năm 2019, trong đó khu vực công nghiệp chế biến, chế tạo đóng góp 33,07% vào tốc độ tăng tổng giá trị tăng thêm của nền kinh tế.

Dù sản lượng tăng, tỷ lệ nội địa hóa trong các ngành trọng điểm như điện tử, cơ khí chế tạo và ô tô chỉ phổ biến từ 15-25%, và dưới 20% đối với dây chuyền thiết bị đồng bộ, theo Cục Thống kê. Khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chi phối khoảng 92-93% giá trị xuất khẩu và 75% giá trị nhập khẩu.

Ông Phan Đăng Phong, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Cơ khí, chỉ ra vòng luẩn quẩn năng lực yếu vì thiếu cơ hội, thiếu cơ hội vì năng lực yếu. Ông Phạm Văn Khanh, Giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn Vinatech Việt Nam, cho biết để tham gia chuỗi cung ứng cấp 1 của các tập đoàn đa quốc gia, doanh nghiệp cần đầu tư thiết bị hiện đại, nâng cao năng lực thiết kế khuôn mẫu và nghiên cứu phát triển sản phẩm, khiến nhu cầu tiếp cận vốn trung và dài hạn trở nên cấp thiết.

Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026 - 2035 đặt mục tiêu tỷ lệ nội địa hóa ngành cơ khí chế tạo đạt 40% vào năm 2030 và 50% vào năm 2035. Ông Phạm Tuấn Anh, Cục trưởng Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp (Bộ Công Thương), cho biết Luật Công nghiệp trọng điểm đã được Chính phủ thông qua về mặt chủ trương và đang được hoàn thiện để trình Quốc hội, đồng thời Bộ Công Thương đang phối hợp với Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu giải pháp tín dụng cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ.