Việt Nam: Chuyên gia Hàn Quốc cảnh báo nguy cơ bẫy thu nhập trung bình do R&D thấp và phụ thuộc FDI

Việt Nam có nguy cơ rơi vào bẫy thu nhập trung bình do tăng trưởng năng suất yếu, chi tiêu R&D thấp và phụ thuộc nặng nề vào doanh nghiệp FDI, theo một chuyên gia Hàn Quốc chia sẻ tại hội thảo quốc tế đầu tháng 9.

Giáo sư Keunjae Lee từ Đại học Quốc gia Pusan phát biểu tại Hội thảo quốc tế về Kinh tế phát triển (EDAST 2026) rằng Việt Nam đối mặt với sáu rủi ro cơ cấu: năng suất nhân tố tổng hợp trì trệ, già hóa dân số dự kiến đến năm 2036, thiếu hụt vốn nhân lực nghiêm trọng, chi tiêu R&D chỉ 0,42% GDP so với 5,2% của Hàn Quốc, khu vực FDI chiếm 2/3 xuất khẩu nhưng tỷ lệ nội địa hóa chỉ 30%, và các điểm nghẽn về cải cách thể chế.

Ông Lee khuyến nghị năm chuyển dịch đồng bộ: từ thâm dụng lao động sang tăng năng suất, từ lao động kỹ năng cơ bản sang nhân lực trình độ cao thông qua đào tạo STEM, từ FDI số lượng sang chất lượng với yêu cầu thành lập trung tâm R&D, từ lắp ráp giá trị thấp sang định vị chiến lược trong bán dẫn và năng lượng sạch, và từ quản lý tiền kiểm sang hậu kiểm, tạo sân chơi bình đẳng cho tư nhân. Ông đánh giá Nghị quyết 68-NQ/TW là bước tiến lịch sử hướng tới mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất.