Việt Nam: Dư nợ ký quỹ cao, thanh khoản mỏng gia tăng áp lực giải chấp

SGI Capital cảnh báo lãi suất huy động tăng có thể đẩy nhà đầu tư rời khỏi thị trường, làm tăng nguy cơ bán giải chấp trong bối cảnh dư nợ margin ở mức kỷ lục và thanh khoản suy yếu.

Đến cuối quý II/2026, dư nợ cho vay tại các công ty chứng khoán đạt khoảng 445.000 tỷ đồng, trong đó cho vay ký quỹ khoảng 435.000 tỷ đồng, đều ở mức cao kỷ lục. Thanh khoản thị trường trong tháng qua giảm xuống dưới 15.000 tỷ đồng/phiên, dù FTSE nâng hạng Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp và các quỹ chỉ số đã thực hiện đợt mua đầu tiên. Khối ngoại chỉ mua ròng một tuần quanh thời điểm nâng hạng, sau đó quay lại bán ròng mạnh.

Các công ty chứng khoán đã bán giải chấp cổ phiếu KOS, PNJ, HDC khi giá giảm mạnh, làm gia tăng lo ngại về call margin khi thị trường kéo dài đà giảm từ tháng 9 sang tháng 10. Ông Nguyễn Việt Cường, Chủ tịch Kosy, bà Nguyễn Thị Hằng, Phó chủ tịch, và bà Nguyễn Thị Phương Thảo, Phó tổng giám đốc, bị bán giải chấp, trong đó một số lệnh không khớp do mất thanh khoản. KIS Việt Nam dự kiến bán thêm 1,54 triệu cổ phiếu KOS. VNDIRECT xác nhận bán 2,94 triệu cổ phiếu PNJ của người liên quan vào ngày 8/10.

Một số công ty chứng khoán đã điều chỉnh tỷ lệ cho vay ký quỹ với PNJ khi doanh nghiệp công bố kế hoạch trích lập dự phòng lớn. SGI Capital lưu ý quý IV thường là giai đoạn nhu cầu thanh khoản tăng khi nhiều hợp đồng và khoản đầu tư cần tất toán trước cuối năm. Các khoản vay riêng cho cổ đông lớn, lấy cổ phiếu làm tài sản bảo đảm, tiềm ẩn rủi ro khi vốn ngắn hạn dùng cho nhu cầu dài hạn và cổ phiếu bán ra không tạo thêm sức mua.