Việt Nam: Quốc hội thông qua dự án luật sửa 4 luật lĩnh vực công thương

Quốc hội đã biểu quyết thông qua dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 4 luật trong lĩnh vực công thương vào chiều ngày 13/11, với 100% đại biểu tham gia biểu quyết tán thành.

Dự án luật sửa đổi Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Luật được xây dựng nhằm tháo gỡ vướng mắc trong sản xuất, kinh doanh; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh; đồng thời đáp ứng yêu cầu quản lý trong bối cảnh kinh tế số và mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng cho biết, trong tổng số 401 thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương, dự án luật bãi bỏ 6 thủ tục, sửa đổi và đơn giản hóa 11 thủ tục và không làm phát sinh thủ tục mới. Việc sửa Luật Cạnh tranh nhằm hoàn thiện cơ chế kiểm soát sức mạnh thị trường, đặc biệt với doanh nghiệp trên nền tảng số: thị trường liên quan được xác định không chỉ theo đặc tính, mục đích sử dụng và giá cả mà còn theo các yếu tố cạnh tranh khác phù hợp với dịch vụ miễn phí và nền tảng số đa diện. Doanh nghiệp đơn lẻ có vị trí thống lĩnh khi chiếm thị phần từ 30% trở lên, hoặc từ 10% trở lên và có sức mạnh thị trường đáng kể, với dữ liệu người dùng, hệ sinh thái số, hiệu ứng mạng lưới, chi phí chuyển đổi và rào cản gia nhập được xem xét.

Luật bổ sung các hành vi cạnh tranh không lành mạnh trên môi trường số như giao diện tạo thông tin sai lệch, tạo cảm giác khan hiếm hoặc cấp bách giả tạo, che giấu lựa chọn của người dùng và gây trở ngại bất hợp lý khi khách hàng từ chối hoặc hủy giao dịch. Thời hiệu xử phạt là 5 năm đối với thỏa thuận hạn chế cạnh tranh, lạm dụng vị trí thống lĩnh hoặc độc quyền, tập trung kinh tế, cạnh tranh không lành mạnh và một số vi phạm khác, còn các hành vi khác là một năm. Về ngoại thương, Bộ Công Thương là đầu mối quốc gia về xuất xứ hàng hóa và vận hành hệ thống cấp chứng nhận xuất xứ điện tử trực tuyến tập trung; Bộ Tài chính chứng nhận xuất xứ hàng nhập khẩu theo điều ước quốc tế; UBND cấp tỉnh chứng nhận xuất xứ hàng xuất khẩu, cấp giấy phép xuất nhập khẩu và giấy phép gia công cho thương nhân nước ngoài theo quy định.

Về bảo vệ người tiêu dùng, doanh nghiệp phải có phương thức rõ ràng để người tiêu dùng lựa chọn từng mục đích, phạm vi thu thập và sử dụng thông tin, chủ động thể hiện đồng ý hoặc không đồng ý, và không được buộc cung cấp thông tin không cần thiết cho giao dịch; cấp xã hỗ trợ vụ việc tại địa phương, cấp tỉnh xử lý vụ việc liên xã. Với Luật Thương mại, các sửa đổi tập trung vào cơ chế độc quyền Nhà nước, hạn mức khuyến mại, mức giảm giá tối đa, dịch vụ giám định thương mại và hợp đồng, chế tài, trong đó Bộ trưởng Công Thương quy định cụ thể hạn mức khuyến mại và mức giảm giá tối đa. Luật có hiệu lực từ ngày 1/7/2027; riêng quy định bãi bỏ một số điều về hợp đồng mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ và Chương VII Luật Thương mại có hiệu lực từ ngày 1/1/2028.