Việt Nam: Quyết định mới chuẩn hóa tiêu chí dự án xanh để thúc đẩy thị trường trái phiếu

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký Quyết định số 46/2026/QĐ-TTg ngày 17/9, thiết lập khung thống nhất để xác định dự án xanh, dự án tuần hoàn và áp dụng tiêu chuẩn ESG, có hiệu lực từ ngày 1/11/2026.

Quyết định bao gồm 7 lĩnh vực dự án xanh với 45 loại hình — gồm năng lượng, giao thông vận tải, xây dựng, tài nguyên nước, nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản, công nghiệp chế biến, chế tạo và dịch vụ môi trường — và 4 nhóm dự án tuần hoàn. Chỉ các dự án đáp ứng ngưỡng kỹ thuật định lượng tương ứng với từng loại hình mới được công nhận là xanh. Tổ chức đánh giá độc lập, tuân thủ TCVN ISO/IEC 17029:2020 hoặc tương đương và ISAE 3000, sẽ thẩm định tính đủ điều kiện. Văn bản áp dụng cho doanh nghiệp tư nhân, hộ kinh doanh, ngân hàng thương mại, quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách và tổ chức đánh giá độc lập.

Thị trường trái phiếu xanh Việt Nam còn khiêm tốn: năm 2025 chỉ ghi nhận 3.407 tỷ đồng trái phiếu xanh nội tệ qua 5 giao dịch, tất cả đều có ý kiến đánh giá độc lập của bên thứ hai, thấp hơn so với năm 2024. Ở phân khúc ngoại tệ, HDBank phát hành 100 triệu USD trái phiếu xanh quốc tế với IFC, FMO và BII; VPBank phát hành 300 triệu USD trái phiếu bền vững quốc tế với IFC và Proparco, tổng cộng khoảng 400 triệu USD. Ngân hàng Thế giới ước tính nhu cầu đầu tư cho mục tiêu thích ứng và giảm phát thải của Việt Nam đến năm 2040 vào khoảng 368 tỷ USD, tương đương 6,8% GDP mỗi năm, gần một nửa dự kiến huy động từ khu vực tư nhân.

Quyết định cũng tạo cơ sở xác định đối tượng thụ hưởng ưu đãi theo Nghị quyết 198/2025/QH15 — hỗ trợ lãi suất 2%/năm đối với khoản vay xanh từ ngân hàng thương mại (theo dự thảo Nghị định do Ngân hàng Nhà nước chủ trì xây dựng) — và miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với lãi trái phiếu xanh và chuyển nhượng lần đầu theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 hiệu lực từ ngày 1/10/2025.