Việt Nam: Luật Phát triển đô thị mới trao thêm quyền tự chủ cho TPHCM

TPHCM được trao quyền tự chủ mạnh hơn, không gian phát triển rộng hơn và cơ chế thí điểm linh hoạt hơn theo Luật Phát triển đô thị, có hiệu lực với thành phố từ ngày 1-10-2026.

Luật số 18/2026/QH16 trao thêm thẩm quyền cho chính quyền đô thị đặc biệt trong tổ chức bộ máy, quy hoạch, đầu tư và quản lý đô thị. Thành phố được thí điểm cơ chế, chính sách mới khác với luật, nghị quyết của Quốc hội hoặc với vấn đề chưa được pháp luật quy định, với điều kiện thí điểm phải xác định rõ mục tiêu, phạm vi, đối tượng, nội dung, thời gian và cơ chế kiểm soát, giám sát, đánh giá.

Luật mở thêm không gian phát triển đô thị bằng tích hợp quy hoạch, khai thác không gian ngầm, không gian tầm thấp, không gian tầm cao, đẩy mạnh chỉnh trang, tái thiết đô thị, phát triển khu đô thị lấn biển và các khu chức năng mới. Giao thông công cộng và logistics được đặt vào trục phát triển, gắn đô thị với giao thông công cộng, hạ tầng giao thông, cảng, bến và logistics tích hợp, ưu tiên giao thông công cộng, giao thông xanh, giảm phát thải và kiểm soát ô nhiễm.

Công cụ đất đai cũng được mở rộng qua cơ chế thu hồi, điều chỉnh, góp quyền sử dụng đất và khai thác quỹ đất gắn với TOD, chỉnh trang, tái thiết đô thị. Luật hình thành động lực tăng trưởng mới gồm khu thương mại tự do, logistics tích hợp, Trung tâm tài chính quốc tế và mở cơ chế cho kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Thành phố cũng có thêm công cụ tài chính như chủ động ngân sách, phát hành trái phiếu, vay vốn, hỗ trợ lãi suất và đầu tư theo phương thức PPP; đồng thời luật quy định danh mục ưu tiên, điều kiện, trình tự lựa chọn và cơ chế ưu đãi với nhà đầu tư chiến lược, kèm điều kiện về vốn, tiến độ giải ngân, công nghệ, đào tạo nhân lực và môi trường. TPHCM đã chuẩn bị từ sớm để các cơ chế mới vận hành ngay từ ngày 1-10-2026.