Việt Nam: Con đường ngắn nhất vượt rào cản thương mại là tăng hàm lượng giá trị nội địa

Gia tăng tỷ lệ giá trị sản xuất tại Việt Nam là con đường ngắn nhất để hàng xuất khẩu chống chịu các cuộc điều tra phòng vệ thương mại và thích ứng với biến động toàn cầu, theo đại diện các hiệp hội và cơ quan quản lý.

Ngành dệt may đạt xuất siêu 10 tỷ USD trong nửa đầu năm 2026, phản ánh tỷ lệ nội địa hóa tăng lên 45-48%, thuộc nhóm cao nhất trong chế biến chế tạo, theo Ban Chính sách và Chiến lược Trung ương. Chủ tịch Vinatex Lê Tiến Trường cho biết Việt Nam đứng thứ ba thế giới về mức độ chủ động nguyên vật liệu trong top 5 nước xuất khẩu dệt may lớn nhất, sau Trung Quốc và Ấn Độ. Năm 2025, xuất khẩu dệt may đạt 46 tỷ USD với thặng dư thương mại toàn ngành 21 tỷ USD.

Thủy sản cũng có hàm lượng giá trị nội địa cao, ước tính cứ 10 USD kim ngạch xuất khẩu thì có tới 8 USD do người Việt Nam tạo ra, từ nuôi trồng đến logistics, theo Tổng thư ký VASEP Nguyễn Hoài Nam. Nội địa hóa giúp hàng hóa hưởng ưu đãi thuế quan theo các FTA và giảm nguy cơ bị cáo buộc gian lận xuất xứ.

Xuất khẩu của Việt Nam dự kiến đạt 540-550 tỷ USD trong năm nay, nhưng khối lượng gia tăng đồng nghĩa với việc hàng hóa bị "soi" nhiều hơn về xuất xứ tại các thị trường lớn như Mỹ và EU. Phó chủ tịch AmCham Việt Nam Virginia Foote cho rằng các nhà cung ứng cần quan tâm nhiều hơn đến quy tắc xuất xứ. Chuyên gia kinh tế Lê Duy Bình của Economica Việt Nam cho rằng phát triển công nghiệp hỗ trợ và giảm phụ thuộc nhập khẩu là then chốt để giữ lại giá trị gia tăng.