Việt Nam: PNJ đối mặt rủi ro quản trị từ mô hình vừa kinh doanh vừa giám định đá quý

Công ty Cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ) đối mặt rủi ro quản trị cơ bản từ mô hình kinh doanh kết hợp bán lẻ trang sức và cung cấp dịch vụ giám định chất lượng độc lập cho thị trường, theo ông Lê Đạt Chí, Trưởng khoa Tài chính, Đại học Kinh tế TP.HCM.

Ông Chí cho rằng đơn vị giám định của PNJ, P-Lab, được thành lập gần 30 năm trước và đạt chuẩn ISO/IEC 17025, cung cấp dịch vụ thử nghiệm và cấp chứng nhận chất lượng cho thị trường trong khi là công ty con của chính doanh nghiệp bán sản phẩm. Điều này tạo ra xung đột lợi ích mà không có ở thị trường quốc tế, nơi giám định đá quý do các tổ chức phi lợi nhuận độc lập như Viện Ngọc học Hoa Kỳ, cơ quan chính phủ hoặc hiệp hội ngành hàng thực hiện.

"Gót chân A-sin của PNJ chính là mô hình vừa kinh doanh sản phẩm vừa đánh giá thông số chất lượng vàng, kim cương, đá quý cho thị trường," ông Chí nhận định. Khi đơn vị giám định là công ty con của doanh nghiệp bán hàng, động cơ gian lận gắn trực tiếp với lợi ích của công ty mẹ, theo ông.

Chính sách mua lại kim cương của PNJ cũng khác biệt so với thông lệ quốc tế. PNJ mua lại kim cương theo giá bán ra chiết khấu, trong khi doanh nghiệp nước ngoài mua kim cương rời dựa trên giá tham chiếu từ biểu giá quốc tế Rapaport. Giám đốc P-Lab Đặng Ngọc Thảo vừa bị khởi tố. Giá kim cương tự nhiên trên thế giới giảm mạnh, với kim cương đầu tư giảm 68% giá trị so với đỉnh năm 2011.