Việt Nam: PNJ xin ý kiến cổ đông về mua cổ phiếu quỹ giữa bê bối P-Lab

Công ty Cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận dự kiến lấy ý kiến cổ đông về phương án mua cổ phiếu quỹ vào đầu tháng 7/2026, theo một báo cáo về sự phát triển toàn cầu của nghiệp vụ này.

Doanh nghiệp có thể chi hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng để mua lại cổ phiếu trong bối cảnh thị giá chịu áp lực từ bê bối P-Lab, khiến khách hàng ồ ạt bán lại sản phẩm, buộc công ty phải thanh toán trả góp trong 120 ngày. Đề xuất mua lại trái ngược với quyết định từ chối đề xuất mua cổ phiếu quỹ của cổ đông tại Tập đoàn Hòa Phát, doanh nghiệp này viện dẫn thay đổi pháp lý khiến việc bán lại không còn dễ dàng và cam kết không giảm vốn điều lệ khi vay ngân hàng.

Nhà Khang Điền, một doanh nghiệp khác được đề cập trong báo cáo, minh họa cho cơ chế cũ khi chi 418 tỷ đồng mua 19,8 triệu cổ phiếu quỹ với giá bình quân 21.087 đồng/cp giữa năm 2020, sau đó bán toàn bộ vào tháng 9/2021 thu về 803 tỷ đồng, ghi nhận lãi thặng dư. Luật Chứng khoán 2019 có hiệu lực từ ngày 1/1/2021 quy định công ty đại chúng mua lại cổ phiếu bắt buộc phải hủy bỏ và giảm vốn điều lệ tương ứng, chấm dứt khe hở giao dịch ngắn hạn cho phép doanh nghiệp dễ dàng mua vào rồi bán ra cổ phiếu quỹ.

Trên toàn cầu, các doanh nghiệp trong chỉ số S&P 500 đã chi 943 tỷ USD cho mua cổ phiếu quỹ trong năm 2024, riêng Apple chi 104 tỷ USD. Báo cáo lưu ý khoảng 49% CEO tại Mỹ có tiền thưởng năm phụ thuộc vào chỉ tiêu EPS, và khi EPS dự kiến nằm sát dưới ngưỡng nhận thưởng, xác suất doanh nghiệp mua lại cổ phiếu tăng vọt lên 75%, giúp tiền thưởng của CEO tăng trung bình 36%.