Việt Nam: Nghị quyết 10-NQ/TW chuyển dịch FDI từ số lượng sang giá trị

Một nghị quyết mới của Bộ Chính trị đánh dấu bước chuyển căn bản trong chiến lược thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) của Việt Nam, chuyển trọng tâm từ quy mô vốn sang chất lượng và giá trị gia tăng.

Nghị quyết 10-NQ/TW đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt tỷ lệ nội địa hóa 45-50% trong các ngành công nghiệp trọng điểm, với khoảng 10.000 doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi giá trị của khu vực FDI, trong đó có 500-1.000 nhà cung ứng cấp 1. Chính sách khuyến khích các tập đoàn đa quốc gia thành lập trụ sở khu vực, trung tâm R&D và vận hành số tại Việt Nam thay vì chỉ coi đây là cứ điểm sản xuất chi phí thấp.

Cơ chế ưu đãi sẽ từng bước chuyển từ dựa trên yếu tố đầu vào sang gắn với hiệu quả thực hiện dự án, ưu tiên các dự án đáp ứng cam kết về chuyển giao công nghệ, đầu tư R&D, đào tạo nhân lực, phát triển chuỗi cung ứng trong nước, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số. Các dự án tuân thủ tốt sẽ được hưởng chính sách hỗ trợ và ưu đãi, trong khi các dự án không thực hiện đúng cam kết có nguy cơ bị thu hồi ưu đãi.

Ông Seck Yee Chung, đối tác tại Baker & McKenzie (Việt Nam), cho rằng chính sách mới mang đến cả cơ hội và thách thức. Các tập đoàn đa quốc gia có chiến lược dài hạn và dự án chất lượng cao sẽ được hưởng lợi từ định hướng chính sách rõ ràng hơn và cơ chế hỗ trợ cạnh tranh hơn cho các lĩnh vực ưu tiên như bán dẫn, AI, năng lượng xanh và vật liệu tiên tiến. Thách thức chính bao gồm yêu cầu tuân thủ và báo cáo chặt chẽ hơn, chi phí đầu tư ban đầu cao hơn cho phát triển nhà cung ứng, và sự bất định trong giai đoạn chuyển tiếp khi nghị quyết được cụ thể hóa thành luật, nghị định.