Việt Nam đang tạo ra những Doanh nghiệp Quốc gia - Động lực mới cho nền kinh tế

Việt Nam đang hướng tới xây dựng những "Doanh nghiệp Quốc gia" — các công ty lớn, có trình độ công nghệ cao, có khả năng đóng vai trò đầu tàu cho nền kinh tế, theo các nhà phân tích và hoạch định chính sách.

Một báo cáo của Ngân hàng Thế giới công bố hồi tháng 9/2024 cho thấy năng suất lao động của doanh nghiệp tư nhân Việt Nam chỉ bằng khoảng 1/5 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Dù Việt Nam nằm trong top 30 nền kinh tế xuất khẩu lớn nhất thế giới, 98% doanh nghiệp nội địa vẫn ở quy mô nhỏ và vừa, và chỉ khoảng 21% tham gia vào chuỗi cung ứng FDI.

Ngày 4/5/2025, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 68-NQ/TW, xác định kinh tế tư nhân là "một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia". TS. Võ Trí Thành gọi đây là "bước ngoặt, đột phá thứ ba" trong lịch sử phát triển khu vực kinh tế tư nhân.

PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh tại hội thảo tháng 4/2026 rằng nền kinh tế hiện đại vận hành theo chuỗi, cần có doanh nghiệp dẫn dắt để tạo đơn hàng, tiêu chuẩn, nhân lực và thị trường cho doanh nghiệp vệ tinh. Trong ngành công nghiệp hỗ trợ, chỉ khoảng 20 trong hơn 300 doanh nghiệp thực sự tham gia chuỗi giá trị ô tô, theo ông Phan Đăng Tuất, Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp Hỗ trợ Việt Nam.

Các ví dụ về doanh nghiệp hạt nhân mới nổi bao gồm Viettel với 20.758 trạm 5G năm 2025, trong đó 2.011 trạm dùng thiết bị tự sản xuất; VinFast với ô tô điện; Vinamilk mở rộng ra 63 quốc gia; mạng lưới phân phối toàn quốc của Masan; khả năng phân bổ vốn của Techcombank; và dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình của Masterise Group với tổng vốn khoảng 196.378 tỷ đồng.