Việt Nam: Các dự án năng lượng tái tạo gặp khó khăn kéo dài trong đàm phán giá điện

Ngành năng lượng tái tạo của Việt Nam đang gặp khó khăn kéo dài giữa kế hoạch vận hành và khả năng hoàn tất các điều kiện thương mại thực tế, theo báo cáo tháng 9/2026 của Công ty Mua bán điện.

Báo cáo xác định 85 dự án điện mặt trời và điện gió chuyển tiếp với tổng công suất khoảng 4.735 MW đã ký hợp đồng mua bán điện với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) nhưng không kịp thời hạn giá ưu đãi FIT — giá FIT điện mặt trời kết thúc ngày 1/1/2021, điện gió từ ngày 1/11/2021. Trong số này, 39 dự án đã hoàn tất thống nhất giá chính thức và ký hợp đồng sửa đổi với EVN, trong khi 46 dự án chưa hoàn tất, bao gồm 32 dự án chưa gửi hồ sơ đàm phán và 7 dự án đề nghị tạm dừng để rà soát thông số, với tổng công suất khoảng 2.197 MW.

Hiện có 46 dự án với tổng công suất khoảng 2.390 MW đã đạt vận hành thương mại, nhưng việc hòa lưới không đồng nghĩa với các vướng mắc về hợp đồng và cơ chế giá đã được giải quyết. Đàm phán giá bị khống chế bởi khung giá do Bộ Công Thương ban hành tại Quyết định 21/QĐ-BCT tháng 1/2023, trong khi nhà đầu tư phải đối mặt với chi phí tăng từ Luật Đất đai 2024 và chỉ số giá xây dựng quốc gia năm 2023 tăng khoảng 15% so với năm 2020, riêng chỉ số giá đường dây tải điện tăng gần 21,5%.

Một số nhà đầu tư — gồm Điện gió TNC Quảng Trị 1 và 2, Phong điện HBRE Hà Tĩnh, Năng lượng Thạnh Phú Bến Tre, và các dự án như Đắk N’Drung 1, 2, 3, Yang Trung, Lạc Hòa 2, Hưng Hải Gia Lai, Phù Mỹ 1, Phù Mỹ 3 và Thiên Tân — đã kiến nghị sửa đổi Điều 14 Thông tư 09/2025/TT-BCT để cho phép ký lại PPA theo khung giá trần năm hiện tại hoặc cập nhật tổng mức đầu tư. Ngày 7/10/2026, Bộ Công Thương ban hành Công văn hỏa tốc yêu cầu UBND các tỉnh rà soát và cam kết tiến độ chi tiết trước ngày 12/10, trong khi việc chậm ban hành khung giá phát điện năm 2026 đang chặn phê duyệt tín dụng ngân hàng và tài trợ vốn cho các dự án mới.