Việt Nam: Hơn 130.000 hệ thống điện mặt trời mái nhà, chỉ 1% bán điện dư

Hơn 130.000 hệ thống điện mặt trời mái nhà đã được lắp đặt trên cả nước, phát 6,6 tỷ kWh điện dư lên lưới trong 7 tháng đầu năm 2026, nhưng chỉ khoảng 1% hệ thống phát triển theo quy định mới đăng ký bán điện dư, theo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN).

Theo Nghị định 58/2025/NĐ-CP và Nghị định 243/2026/NĐ-CP, đến hết tháng 7/2026 có 28.254 hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ với tổng công suất khoảng 1.614 MWp. Trong số đó, chỉ 287 hệ thống, công suất 16,4 MWp, đăng ký bán điện dư. EVN cho rằng nguyên nhân chủ yếu là do khách hàng chưa nắm đầy đủ các quy định mới về thủ tục thông báo, đăng ký và điều kiện bán điện dư.

Các hệ thống này đã giúp doanh nghiệp và hộ gia đình tiết kiệm chi phí điện. Một nhà máy gạch ốp lát tại Phú Thọ, với 17.000 m2 mái nhà xưởng lắp pin quang điện công suất 1,8 MWp, đã phát 850.000 kWh trong 6 tháng đầu năm 2026, đáp ứng 8% nhu cầu vận hành. Một số doanh nghiệp cho biết mỗi tháng tiết kiệm được 6-10 tỷ đồng tiền điện.

Chuyên gia năng lượng TS Nguyễn Huy Hoạch cho rằng ưu điểm lớn nhất của điện mặt trời mái nhà là tận dụng diện tích mái hiện có, không phải giải phóng mặt bằng và giảm tổn thất truyền tải. Ông khuyến cáo các hộ gia đình không nên quyết định lắp đặt chỉ dựa trên quảng cáo về thời gian hoàn vốn, mà cần đánh giá kỹ nhu cầu sử dụng điện, diện tích và hướng mái, đồng thời lựa chọn đơn vị thi công uy tín.