Việt Nam: 20% doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận được vốn ngân hàng

Doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm 94% tổng số doanh nghiệp cả nước, nhưng chỉ 20% trong số đó tiếp cận được vốn vay ngân hàng, theo báo cáo của FiinGroup công bố tháng 8/2026.

Cả nước có khoảng 914.000 doanh nghiệp vừa và nhỏ, với đóng góp chưa tới 20% tổng doanh thu và khoảng 8% kim ngạch xuất nhập khẩu quốc gia. Nhóm này gần như giậm chân tại chỗ về quy mô: năm 2026, chỉ 0,9% doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa lớn lên thành doanh nghiệp lớn, tỷ lệ này suốt 4 năm qua chưa bao giờ vượt quá 1%.

Tỷ lệ đóng cửa tăng mạnh. Năm 2025, cứ 100 doanh nghiệp siêu nhỏ thì có gần 23 doanh nghiệp ngừng hoạt động, cao hơn nhiều so với mức 5% ở doanh nghiệp lớn. Kinh doanh bất động sản và lưu trú - ăn uống là hai lĩnh vực rủi ro cao nhất, với tỷ lệ đóng cửa lần lượt 24% và 23,5%, trong khi công nghiệp chế biến và xây dựng duy trì tỷ lệ ổn định quanh 13%.

Chỉ 20,5% doanh nghiệp vừa và nhỏ đang có dư nợ vay ngân hàng. Doanh nghiệp siêu nhỏ chỉ 8,8% vay được vốn, so với 61,4% ở doanh nghiệp lớn. Đáng chú ý, hơn 40% doanh nghiệp hoạt động trên 5 năm và có mức rủi ro trung bình, thấp chưa từng tiếp cận tín dụng. Riêng ngành thương mại ước tính có tới 70.000 doanh nghiệp rủi ro thấp nhưng chưa vay vốn. Báo cáo cũng chỉ ra nhóm doanh nghiệp lâu năm không vay nợ có tăng trưởng doanh thu trung vị đạt 16,7%, cao hơn mức 11,7% của nhóm có vay, cho thấy nhiều doanh nghiệp tốt đang dựa vào vốn tự có thay vì tín dụng ngân hàng.

FiinGroup cho rằng nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ rủi ro thấp, hoạt động lâu năm nhưng chưa vay vốn là tệp khách hàng tiềm năng để các tổ chức tín dụng mở rộng cho vay, thay vì chỉ tập trung vào nhóm khách hàng truyền thống đã có lịch sử tín dụng dài.