Việt Nam: Lộ trình T+1 phụ thuộc vào cải cách ngoại hối và hạ tầng thanh toán

Việt Nam đang ở giai đoạn trước T+1, với trọng tâm là hoàn thiện hạ tầng thanh toán để đáp ứng tiêu chí nâng hạng, theo phân tích của ASIFMA tại Diễn đàn Chứng khoán châu Á (ASF AGM 2026).

Hồng Kông, Hàn Quốc và Liên minh châu Âu đều đã lên kế hoạch rút ngắn chu kỳ thanh toán cổ phiếu xuống T+1. Báo cáo của ASIFMA cảnh báo rằng tỷ lệ lỗi thanh toán thấp của châu Á dễ tạo cảm giác thị trường đã sẵn sàng, trong khi các cơ chế phạt và bắt buộc mua bù nghiêm ngặt đã kìm tỷ lệ lỗi xuống nhưng cũng làm giảm vùng đệm vận hành.

Vấn đề lớn hơn nằm ở tiền tệ. Trong 7 thị trường được ASIFMA khảo sát, 4 thị trường có đồng tiền bị hạn chế. Với nhà đầu tư toàn cầu, mỗi giao dịch cổ phiếu ở thị trường có kiểm soát vốn kéo theo một giao dịch ngoại hối tại thị trường trong nước, và khi chu kỳ thanh toán rút xuống T+1, toàn bộ khâu đặt lệnh, xác nhận, mua ngoại tệ và chuyển tiền phải hoàn tất trong thời gian rất hẹp.

Đối với Việt Nam, một trình tự hợp lý là xây dựng đối tác bù trừ trung tâm (CCP), cơ chế không yêu cầu ký quỹ trước cho nhà đầu tư tổ chức nước ngoài, và thị trường ngoại hối đủ linh hoạt trước khi rút ngắn chu kỳ thanh toán. Khảo sát ASIFMA-KPMG 2026 cũng chỉ ra sự thiếu vắng thị trường repo là điểm cản trở, vì repo là công cụ quan trọng để xử lý thiếu hụt thanh khoản tạm thời.