Việt Nam: Cục Thuế ban hành quy trình kiểm tra thuế mới với trọng tâm rủi ro số

Cục Thuế đã ban hành quy trình kiểm tra thuế mới theo Quyết định 1161/QĐ-CT, có hiệu lực từ ngày 14/8/2026, thay thế Quyết định 970/QĐ-TCT tháng 7/2023.

Quy trình tích hợp công nghệ thông tin, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo vào phân tích rủi ro, lựa chọn đối tượng kiểm tra và xử lý dữ liệu, theo cơ quan thuế. Kiểm tra được thực hiện tại trụ sở cơ quan thuế hoặc tại trụ sở người nộp thuế, với các hồ sơ rủi ro cao có thể được rà soát, yêu cầu giải trình hoặc bổ sung tài liệu ngay từ giai đoạn kiểm tra hồ sơ.

Các tình huống có thể dẫn đến kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế bao gồm kiểm tra trước hoàn thuế, kiểm tra sau hoàn thuế theo nguyên tắc quản lý rủi ro, doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm pháp luật về thuế, hoặc được lựa chọn theo kế hoạch, chuyên đề. Các hoạt động như chia, tách, sáp nhập, hợp nhất, chuyển đổi loại hình, phá sản, giải thể, cổ phần hóa, chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc chuyển địa điểm kinh doanh cũng thuộc nhóm có thể được kiểm tra. Quy trình ưu tiên kiểm tra trực tuyến, từ xa trên dữ liệu điện tử.

Chuyên gia thuế Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn Thuế Trọng Tín, cho rằng quy trình chuyển trọng tâm sang quản lý rủi ro, mức độ tuân thủ và khai thác dữ liệu điện tử, đòi hỏi người nộp thuế chủ động kiểm soát hồ sơ thay vì chỉ ứng phó khi có kiểm tra. Doanh nghiệp được khuyến nghị định kỳ đối chiếu hóa đơn, tờ khai, sổ kế toán và báo cáo tài chính, đồng thời lưu trữ có hệ thống hợp đồng, chứng từ thanh toán và hồ sơ giao dịch.