Việt Nam: VKSND Tối cao đề xuất cơ chế thu hồi tài sản không cần kết tội

Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao đã đề xuất cơ chế thí điểm thu hồi và xử lý tài sản liên quan đến tham nhũng, tội phạm kinh tế, rửa tiền và các tội phạm chức vụ khác mà không cần phải có bản án kết tội hình sự.

Theo dự thảo nghị quyết trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng 23/9, Viện trưởng Nguyễn Huy Tiến cho biết Tòa án có thể xem xét, quyết định thu hồi tài sản dựa trên bằng chứng hợp lý về mối liên hệ với tội phạm, không phụ thuộc vào việc có bản án kết tội hay không. Thời gian thí điểm là 2 năm kể từ ngày 1/3/2027, và không áp dụng với hành vi phạm tội xảy ra trước đó.

Tài sản thuộc diện này gồm: tài sản có bằng chứng hợp lý liên quan đến tội phạm nhưng không phải vật chứng; tài sản hình thành từ mua bán, giao dịch, chuyển đổi từ tài sản phạm tội; lợi tức, lợi nhuận phát sinh từ tài sản đó. Cũng bao gồm tài sản có giá trị tương đương nếu tài sản liên quan đến tội phạm bị hủy hoại, thất thoát.

Cơ chế chỉ áp dụng khi vụ án hình sự đã khởi tố nhưng sau đó bị hủy bỏ, tạm đình chỉ hoặc đình chỉ trước khi xét xử sơ thẩm. Dự thảo không áp dụng đối với pháp nhân thương mại phạm tội, một vấn đề được Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị làm rõ.

Tài sản sau thu hồi được xử lý theo thứ tự: trả lại chủ sở hữu hoặc người thứ ba có quyền hợp pháp; bồi thường cho bị hại; thanh toán chi phí bảo quản, định giá; phần còn lại nộp ngân sách Nhà nước hoặc giao cơ quan có thẩm quyền quản lý.