Việt Nam: VEFTA mở cơ hội xuất khẩu sang bốn thị trường EFTA

Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và Hiệp hội Mậu dịch Tự do châu Âu (EFTA), ký ngày 18-10-2026, mở thêm cơ hội xuất khẩu sang bốn thị trường, song doanh nghiệp phải xử lý khác biệt về ưu đãi thuế quan giữa từng nước.

Tại hội thảo ở Hà Nội ngày 11-11, bà Nguyễn Sơn Trà, đại diện Vụ Phát triển thị trường nước ngoài và Thương mại đa biên (Bộ Công thương), cho biết hiệp định được ký sau 14 năm đàm phán với 21 phiên chính thức. EFTA gồm Thụy Sĩ, Na Uy, Iceland và Liechtenstein.

Theo Bộ Công thương, năm 2025 tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và EFTA đạt hơn 1,9 tỷ USD, tăng gần 29% so với năm trước, trong đó xuất khẩu khoảng 405 triệu USD và nhập khẩu hơn 1,5 tỷ USD, cán cân nghiêng về nhập khẩu.

Bà Nguyễn Phương Linh, Trưởng phòng Hội nhập kinh tế tài chính, Cục Quản lý nợ và Kinh tế đối ngoại (Bộ Tài chính), cho biết EFTA cam kết xóa thuế ngay với 90% số dòng thuế, tương đương 99,5% kim ngạch nhập khẩu từ Việt Nam. Thụy Sĩ và Liechtenstein xóa thuế khoảng 85% số dòng, Na Uy hơn 90,7% và Iceland hơn 94%.

Mức mở cửa nông sản cũng khác nhau: Thụy Sĩ và Liechtenstein xóa thuế ngay với khoảng 40% mặt hàng nông nghiệp, Na Uy 53% và Iceland 74%. Hàng hóa chỉ được hưởng ưu đãi khi thuộc biểu thuế ưu đãi đặc biệt, đáp ứng quy tắc xuất xứ, vận chuyển trực tiếp và chứng từ chứng nhận xuất xứ, cùng các yêu cầu về an toàn sản phẩm, truy xuất nguồn gốc, môi trường và trách nhiệm xã hội. Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký kiêm Trưởng Ban Pháp chế VCCI, nêu ba vấn đề: ưu đãi thuế quan không đồng đều, thuế giảm nhưng tiêu chuẩn không giảm, và rào cản phi thuế quan.