Việt Nam: VSDC nói quỹ ngoại coi trọng độ sâu thị trường hơn biến động chỉ số

Các quỹ đầu tư nước ngoài quan tâm trước hết đến quy mô, độ sâu thị trường và cơ chế quản trị rủi ro hơn là việc chỉ số lên hay xuống, theo Chủ tịch Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam.

Ông Nguyễn Sơn, Chủ tịch HĐTV Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), cho biết tại Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 chiều 12/11 rằng ngân sách của các quỹ ngoại gắn với phân hạng thị trường: khoảng 100 triệu USD ở thị trường cận biên, 500 triệu USD ở thị trường mới nổi và 1 tỷ USD ở thị trường phát triển. Một quỹ có 300 triệu USD có thể thăm dò 50-100 triệu USD trước, phối hợp với các tổ chức nghiên cứu trong nước, vì các định chế nước ngoài rất cẩn trọng.

Theo ông Sơn, việc phân bổ danh mục dựa trên quy mô thị trường, độ sâu thị trường và khả năng hoán đổi từ nội tệ sang ngoại tệ. Ông nêu rủi ro hệ thống và rủi ro từ các đối tác cung ứng dịch vụ như ngân hàng lưu ký giám sát hay công ty chứng khoán là những yếu tố quỹ cân nhắc kỹ, đồng thời cho biết họ quan tâm cơ chế đặt lệnh từ xa, năng lực tài chính của công ty chứng khoán và vai trò của các ngân hàng lưu ký toàn cầu. Họ cũng hướng tới mô hình đối tác bù trừ trung tâm (CCP), giao dịch qua các bên môi giới toàn cầu và cơ chế ký quỹ giao dịch đối với các định chế bên ngoài.

Vốn hóa thị trường cổ phiếu Việt Nam hiện tương đương khoảng 80% GDP năm 2025, vẫn thấp so với các thị trường quốc tế, trong khi tỷ trọng nắm giữ của Nhà nước còn khá cao, khiến dư địa để nhà đầu tư nước ngoài mua và giải ngân chưa nhiều. Khung pháp lý đã có quy định về chứng chỉ lưu ký không có quyền biểu quyết (NVDR), sản phẩm giúp nhà đầu tư nước ngoài tiếp cận các cổ phiếu đã hết room ngoại trong khi Nhà nước vẫn kiểm soát quyền biểu quyết ở các lĩnh vực trọng yếu, ông Sơn cho biết. Ông cũng nêu quyền chọn cổ phiếu đơn lẻ và chứng quyền có bảo đảm như các công cụ gia tăng rào chắn rủi ro, và cho biết Việt Nam đưa thị trường phái sinh vào vận hành từ năm 2017 với hợp đồng tương lai chỉ số VN30 và trái phiếu Chính phủ, sắp tới là quyền chọn trên chỉ số.

Ông Sơn nhấn mạnh không thể thực hiện nâng hạng bằng mọi giá, vì nếu được nâng hạng rồi lại bị hạ hạng thì hậu quả có thể lớn hơn nhiều so với việc chưa được nâng hạng, dẫn bài học từ Pakistan và gần đây là Indonesia. Về phái sinh, ông cho rằng phải đưa vào vận hành hết sức chặt chẽ và cẩn trọng, nên thí điểm, kiểm tra, đánh giá rồi mới từng bước mở rộng. "Đầu cơ là hoạt động bình thường", ông nói, và điều quan trọng là phải xây dựng các công cụ rào chắn, có khả năng kiểm soát rủi ro trước khi nới lỏng và mở rộng sản phẩm.