Việt Nam: Nhà thầu cao tốc thiếu 45% nhân lực, tiến độ bị đe dọa

Nhiều nhà thầu thi công cao tốc tại Việt Nam đang thiếu tới 45% nhân lực so với nhu cầu huy động để tăng tốc, trong khi tình trạng thiếu hụt lao động và chi phí nhân công leo thang gây sức ép lên tiến độ.

Tại dự án cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn (thuộc Ban Quản lý dự án 2, Bộ Xây dựng), một số nhà thầu thiếu khoảng 45% nhân lực so với nhu cầu, còn toàn dự án thiếu khoảng 15% số mũi thi công chưa đủ người, Giám đốc Ban điều hành dự án Mạc Văn Nghiệp cho biết. Sản lượng dự án đạt khoảng 40% giá trị hợp đồng; nếu sớm tháo gỡ thiếu hụt nhân lực, nhà thầu có thể phấn đấu hoàn thành thêm tối thiểu 30% khối lượng trong 3 tháng cuối năm 2026.

Dự án mở rộng cao tốc TP. Hồ Chí Minh - Long Thành cũng khó huy động kỹ sư, công nhân, một số lao động tuyển được có tay nghề thấp, theo Tổng giám đốc Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) Phạm Hồng Quang. Tại cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh, địa hình và điều kiện sinh hoạt khiến lao động có tay nghề chọn làm ở đồng bằng, buộc nhà thầu nâng chi trả: lao động phổ thông khoảng 500.000 đồng/ngày, công nhân vận hành máy, lái xe có tay nghề khoảng 1 triệu đồng/ngày, so với đơn giá vùng IV tại Công văn 2837/SXD-VL ngày 01/7/2026 của Sở Xây dựng Cao Bằng là 237.000 đồng, 312.000 đồng và 292.000 đồng/ngày công.

Phó tổng giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng giao thông Phương Thành, ông Vũ Đức Nhận, cho biết doanh nghiệp đã tăng khoảng 20% lương, một số vị trí tăng đến 50% so với năm 2025, và chi phí nhân công thực tế gấp 2 - 2,5 lần giá bỏ thầu. Tại Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Trung Chính, nhu cầu nhân lực từ năm 2025 tăng gần gấp ba, doanh nghiệp trả 950.000 đồng/công và phối hợp cơ sở đào tạo để xây dựng nguồn nhân lực lâu dài, theo Phó Tổng Giám đốc Trần Đình Lân.

GS., TS. Trần Thọ Đạt, thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách tài chính và tiền tệ quốc gia, nhận định nhiều dự án cùng tăng tốc khiến nhu cầu lao động tập trung, đơn giá chưa theo kịp thực tế gây khó tuyển dụng, giữ chân lao động lành nghề và có thể ảnh hưởng tiến độ, chất lượng, an toàn công trình. Ông đề xuất đơn giá nhân công dựa trên khảo sát thị trường lao động tại khu vực dự án, gắn chi phí với năng suất và chất lượng đầu ra, đồng thời mở rộng phân cấp, rút ngắn chu kỳ rà soát và cập nhật đơn giá theo tháng hoặc quý.