Việt Nam: Hà Nội đề xuất cơ chế đặc biệt lựa chọn nhà thầu chiến lược cho các dự án đường sắt

Hà Nội đang lấy ý kiến về cơ chế thí điểm cho phép lựa chọn nhà thầu chiến lược cho các dự án đường sắt của Thủ đô theo hình thức chỉ định thầu rút gọn, không phải qua bước đánh giá năng lực, kinh nghiệm, kỹ thuật và tài chính.

Dự thảo nghị quyết, gửi các cơ quan Quốc hội, bộ, ngành và một số địa phương, thực hiện cơ chế thí điểm quy định tại Luật Thủ đô năm 2026 và nhằm đẩy nhanh tiến độ xây dựng theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm. Nhà thầu chiến lược – doanh nghiệp trong nước được Ban chấp hành Đảng bộ Thành phố chỉ định – sẽ ký kết hợp đồng chìa khóa trao tay, EPC, EC hoặc EP mà không cần qua đấu thầu đầy đủ, nhưng phải cam kết tiến độ, chất lượng và giảm giá tối thiểu 15% cho dự án đường sắt địa phương và dự án theo mô hình TOD, hoặc 10% cho dự án đường sắt quốc gia, đồng thời từ bỏ quyền khởi kiện Nhà nước Việt Nam.

UBND TP. Hà Nội và chủ đầu tư được ký hợp đồng nguyên tắc với nhà thầu chiến lược trước khi phê duyệt chủ trương đầu tư hoặc báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, cho phép triển khai trước một số công việc. Đối với dự án đường sắt địa phương và TOD, các thủ tục quy hoạch, khởi công và quyết định đầu tư được thực hiện đồng thời; nhà thầu phải hoàn thiện điều kiện khởi công trong 12 tháng kể từ ngày khởi công.

Phạm vi áp dụng gồm hai dự án đường sắt quốc gia – cải dịch tuyến Hà Nội – TP.HCM đoạn Phú Xuyên – Ngọc Hồi và tuyến đường sắt vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi – Kim Sơn – cùng 5 tuyến đường sắt đô thị số 1, 2, 8, 10 và 14, với Liên danh Vinhomes và SGC là nhà thầu chiến lược dự kiến. Giá bồi thường về đất có thể lên tới gấp đôi quy định. Ban quản lý đường sắt đô thị Hà Nội cho rằng thí điểm có thể rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư và thúc đẩy kết nối liên vùng.