Việt Nam: Nghiên cứu cơ chế huy động đa nguồn lực cho các siêu dự án đường sắt

Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Đề án về cơ chế huy động đa nguồn lực cho đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị, chuyển hướng khỏi sự phụ thuộc chủ yếu vào ngân sách nhà nước và vốn ODA.

Đề án, phải hoàn thiện trước cuối tháng 9/2026, hướng tới tổng nhu cầu vốn đầu tư vượt 3 triệu tỷ đồng. Riêng đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam có sơ bộ tổng mức đầu tư 1.713.548 tỷ đồng, tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng là 289.339 tỷ đồng, và bốn tuyến quốc gia khác tổng cộng 445.093 tỷ đồng. Nhu cầu vốn đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh đến năm 2030 khoảng 27,7 tỷ USD (tương đương 729.070 tỷ đồng), đến năm 2035 khoảng 53,41 tỷ USD (tương đương 1.404.680 tỷ đồng), theo tài liệu.

Dự thảo xác định Nhà nước giữ vai trò chủ đạo đối với hạ tầng cốt lõi nhưng mở rộng nguồn vốn sang trái phiếu Chính phủ chuyên biệt, trái phiếu chính quyền địa phương, ODA, tín dụng phát triển, PPP, vốn tư nhân trong và ngoài nước, và khai thác nguồn lực từ đất đai gắn với phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) tại khu vực nhà ga.

Đại diện Cục Đường sắt Việt Nam đánh giá cách tiếp cận này đánh dấu bước chuyển từ tư duy “ngân sách làm đường sắt” sang “Nhà nước dẫn dắt để huy động nguồn lực làm đường sắt".

Bộ Tài chính đã xây dựng dự thảo đề cương Đề án và đề nghị các bộ, ngành, địa phương góp ý. Đã có 19/36 văn bản góp ý được gửi về. Các bộ, cơ quan, địa phương sẽ hoàn thiện nội dung được phân công và gửi Bộ Tài chính trước ngày 25/9/2026.