Việt Nam cần 450 tỷ USD đầu tư hạ tầng đến năm 2030, ngân hàng giữ vai trò chủ lực

Việt Nam cần khoảng 450 tỷ USD vốn đầu tư hạ tầng giai đoạn 2026-2030, trong đó khoảng 150 tỷ USD dự kiến từ khu vực tư nhân và 20-25 tỷ USD từ thị trường vốn, theo ước tính của VIS Rating.

Con số này cao hơn nhiều so với 3,9 tỷ USD huy động qua trái phiếu và cổ phiếu giai đoạn 2021-2025. Để khuyến khích cho vay hạ tầng, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai cơ chế loại trừ hoặc cấp bổ sung hạn mức tăng trưởng tín dụng cho các ngân hàng tài trợ 35 công trình, dự án trọng điểm với tổng nhu cầu vốn vay khoảng 1,7 triệu tỷ đồng, theo ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Vụ trưởng phụ trách Vụ Tín dụng NHNN.

Các ngân hàng tham gia gồm HDBank và Vikki Bank phối hợp tài trợ cho Sovico Group thực hiện tuyến đường sắt đô thị số 4 và 5 tại TP.HCM. Agribank cam kết cấp tín dụng 4.867 tỷ đồng cho Dự án thành phần 2-3 Đường Vành đai 4 TP.HCM. NCB ký hợp tác với Công ty TNHH Đầu tư Hạ tầng và Đô thị Bắc Hà Nội cung cấp hạn mức tín dụng tối thiểu 6.800 tỷ đồng cho đường kết nối sân bay Gia Bình với Thủ đô.

Tuy nhiên, vốn ngân hàng chủ yếu là ngắn hạn, trong khi dự án hạ tầng cần vốn dài hạn, tạo rủi ro về kỳ hạn và thanh khoản, theo ông Đỗ Lê Thành Đạt, Phó Giám đốc – Chuyên gia Phân tích Cấp cao tại VIS Rating. Ông dẫn chứng Hàn Quốc, Trung Quốc, Malaysia và Indonesia phải có kế hoạch dài hạn 10-15 năm khi dựa vào ngân hàng xây hạ tầng, trong khi Việt Nam triển khai đồng thời nhiều dự án.

Ông Nguyễn Anh Dũng, đại diện Bộ Xây dựng, cho rằng dự án chiến lược, khả năng thu hồi vốn thấp cần nguồn lực nhà nước, ODA và vốn ưu đãi, còn dự án có khả năng khai thác dịch vụ tốt phù hợp khu vực tư nhân. Bà Nguyễn Thu Lan, Phó Chủ tịch Techcombank, nhận định không tổ chức nào đáp ứng toàn bộ nhu cầu, cần kết hợp các nguồn vốn và kỳ hạn. Ông Hoàng Việt Hùng, Tổng giám đốc BIDV, cho biết ngân hàng tham gia từ sớm để tư vấn cấu trúc vốn và dòng tiền. Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn kêu gọi phối hợp thường xuyên giữa các cơ quan để tháo gỡ thủ tục đầu tư, đất đai và giải phóng mặt bằng.