Việt Nam cần tái cấu trúc các kênh dẫn vốn để tăng trưởng cao hơn

Việt Nam cần tái cấu trúc các kênh dẫn vốn để nâng cao hiệu quả và hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng cao hơn, các chuyên gia kinh tế và lãnh đạo doanh nghiệp cảnh báo, cho rằng hệ thống phụ thuộc quá nhiều vào ngân hàng hiện nay đang gây căng thẳng cho nền kinh tế.

Sau hơn ba thập kỷ tăng trưởng dựa nhiều vào tín dụng ngân hàng và FDI, Việt Nam cần một cuộc đại tu toàn diện các cơ chế phân bổ vốn. Lãi suất huy động kỳ hạn 6 tháng hiện vượt 9%/năm, buộc ngân hàng phải cho vay với lãi suất cao, làm giảm dòng tiền đầu tư vào thị trường chứng khoán và trái phiếu doanh nghiệp. Thanh khoản trên HOSE chỉ đạt 11.500 tỷ đồng/phiên — dấu hiệu của sự cạn kiệt thanh khoản trên thị trường thứ cấp.

Ông Đặng Thành Tâm, Chủ tịch Tổng công ty Phát triển Đô thị Kinh Bắc (KBC), cho rằng để tăng trưởng hai con số không nhất thiết phải huy động lượng vốn gấp đôi. Điều cốt lõi là nâng cao hiệu quả sử dụng vốn thông qua đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất và gia tăng giá trị gia tăng của sản phẩm — kinh nghiệm mà nhiều nước châu Á đã thành công.

Tính minh bạch cũng là yếu tố quan trọng. Dù thu hút khoảng 400 tỷ USD vốn FDI đăng ký, dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài (FII) vào Việt Nam chỉ bằng khoảng 7% vốn đầu tư trực tiếp — một dư địa lớn chưa khai thác. Ông Tâm nhấn mạnh xây dựng niềm tin nhà đầu tư đòi hỏi chất lượng quản trị doanh nghiệp, thông tin công bố chính xác và minh bạch toàn thị trường.

Bà Trịnh Quỳnh Giao, Tổng giám đốc PVI Asset Management, lưu ý rằng dù các chỉ số vĩ mô của Việt Nam khá tích cực và cải cách thể chế được quốc tế ghi nhận, nhà đầu tư nước ngoài vẫn quan tâm nhất đến khả năng dự báo của chính sách. Truyền thông sớm, minh bạch và nhất quán sẽ giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư chuẩn bị tốt hơn, giảm biến động không cần thiết trên thị trường.

Lợi thế cạnh tranh của Việt Nam sẽ không còn nằm ở khả năng huy động bao nhiêu vốn, mà ở việc sử dụng đồng vốn đó hiệu quả đến đâu. Khi hiệu quả đầu tư được nâng lên, niềm tin nhà đầu tư được củng cố và chính sách trở nên dễ dự báo hơn, thị trường vốn có thể thực sự trở thành động lực song hành cùng tín dụng ngân hàng.